Uygulamada şirketler faaliyetin gerekliliği, ortakların değişmesi vb. nedenlerle unvanlarında değişiklik yapabilmektedirler. Bu gibi durumlarda, kullanılmakta olan fatura veya benzeri belgelerin kullanılmaya devam edilip edilemeyeceği, ilgili yıl için tasdik ettirilen yasal defterlerin (yevmiye, defter-i kebir, envanter, damga vergisi) kullanılıp kullanılamayacağı, ödeme kaydedici cihazlara ait levhaların eski unvan ile kullanılmasının sorun oluşturup oluşturmayacağı hususlarında tereddüte düşülmektedir.
Maliye Bakanlığı’nın aşağıda yer verilen özelgesinde belirttiği görüşü yorum yapılmasını gerektirmeyecek kadar açık olup, bu görüş çerçevesinde hareket edilmesi gerekir. Söz konusu özelgenin tam metni önemine istinaden aşağıdadır:
“ T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Tarih : 26/02/2013
Sayı : 64597866-105[229-2013]-38
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ile şirketinizin …/20.. tarihinde unvan değişikliği yaptığı belirtilerek kullanmakta olduğunuz vesikaların kullanılmaya devam edilmesinde sakınca olup olmadığı, 20.. hesap dönemi için tasdik ettirdiğiniz resmi defterler (yevmiye, kebir, envanter) için ara tasdik yaptırılmasına gerek olup olmadığı ile ülke genelindeki şubelerinizde kullanılmakta olan ödeme kaydedici cihazlara ait levhaların eski unvan ile kullanılmasının sorun teşkil edip etmeyeceği hususlarında Başkanlığımızdan görüş talep edilmektedir.
Bilindiği üzere; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Tasdike tabi defterler” başlıklı 220 nci maddesinde tasdike tabi defterler belirtilmiş, “Tasdik zamanı” başlıklı 221 inci maddesinde “Bu kanunda yazılı defterleri kullanacak olanlar, bunları aşağıda yazılı zamanlarda tasdik ettirmeye mecburdurlar:
1. Öteden beri işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda;
2. Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda;
3. Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde;
4. Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısiyle veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce.” hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, aynı Kanunun “Süre” başlıklı 168 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “…değişiklik bildirimleri, bildirilecek olayın vukuu tarihinden itibaren bir ay içerisinde mükellef tarafından vergi dairesine yapılır.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 240 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin A/2 bölümünde; mükelleflerin nüfus bilgilerinde meydana gelen değişikliklerin yanısıra, mükellefiyetlerini tesis ettirdikleri anda beyan edilen ve yoklama ile tespit edilen adres, işyeri türü, faaliyet türü ve benzeri bilgilerde meydana gelen değişiklikler ile tüzel kişiler de unvan, merkezin bulunduğu yer, kuruluş yılı, işyeri türü, şube adı ve bunlarla ilgili adres bilgilerinde meydana gelen değişikliklerin en geç bir aylık süre içerisinde bağlı bulundukları vergi dairelerine bildirecekleri, mükelleflerce halen kullanılmakta olan ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre düzenlenmesi ve kullanılması zorunlu belgeler üzerinde yer alan eski sicil numaralarının ise, okunaklı bir şekilde çizilerek bu belgelere yeni vergi numarasının elle yazılmak veya kaşeyle yada bilgisayarla basılmak suretiyle kullanılmaya devam edileceği belirtilmiştir.
Ayrıca, Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 1996/1 sayılı İç Genelgenin “1-Ödeme Kaydedici Cihaz Levhalarının Düzeltilerek Kullanılması” başlıklı bölümünde; ödeme kaydedici cihaz kullanan mükelleflerin 240 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen değişikliklerin olması hallerinde, ödeme kaydedici cihazlara ait levhalarını, değişen bu bilgilere ( yeni vergi numarası, vergi dairesi vb.) göre düzeltmek suretiyle kullanmaya devam edecekleri, eski levhalarını vergi dairesine iade etme ve yeni levha alma gibi bir işlem yapmayacakları hususunda açıklama yapılmıştır.
Buna göre;
– Şirketinizin unvan değişikliği; işe başlama, sınıf değiştirme, yeni mükellefiyete girme, şekil değiştirme gibi unsurlar olarak değerlendirilemeyeceğinden, 2012 hesap dönemi için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tasdik ettirilmiş olan defterlerin ara tasdik yapılmaksızın unvan değişikliğini kapsayan hesap dönemi sonuna kadar eski unvan ile kullanılması mümkündür. Ancak, defterlerinizi ertesi yılda da kullanmak istemeniz durumunda Ocak ayı içinde tasdiki yenilemeniz gerektiği tabiidir.
– Şirketinizin ünvan değişikliğinden önce bastırıp halen kullanmakta olduğu Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre düzenlenmesi ve kullanılması zorunlu belgeleri üzerinde yer alan eski unvanınız okunaklı bir şekilde çizilerek bu belgelere; yeni unvanınız elle yazılmak veya kaşeyle yada bilgisayarla basılmak suretiyle mevcut belgeleriniz tükeninceye kadar kullanılmaya devam edilmesi mümkün bulunmaktadır.
– Ödeme kaydedici cihazların, fiş üzerine yeni unvanınızı yazacak şekilde programlanması gerekmekte olup bu cihazlara ait levhaların değişen bu bilgilere göre düzeltilmek suretiyle kullanılması mümkündür.”
