Geçtiğimiz günlerde Başbakan, Bağ-Kur’a prim borcu olanlara, prim borçlarının silineceği müjdesini verdi. Yaptığı açıklamada; 1 milyon 31 bin sigortalının, Torba Kanundan yaralanarak prim borcunu yapılandırmasına karşın, 1 milyon 305 bin Bağ-Kur prim borçlusunun yapılandırma başvuru yapmadığını belirterek, bunlardan 12 aydan fazla prim borçlu olanların, prim borçlarının silineceğini ve borç nedeniyle sağlık yardımı alamayanların, sağlık yardımı almaya başlayacaklarını açıkladı.
Esasında, 11 Eylül 2014 tarihinde yürürlüğe konan ve toplumda Torba Yasa olarak adlandırılan, prim borçlarının her iki ayda bir taksit olmak üzere 36 ayda 18 eşit taksitte ödenmesine imkân sağlayan 6552 sayılı Yasanın TBMM görüşülmeleri sırasında, yetkililer 24 aydan (veya 12 aydan) fazla prim borcu olanların, prim borçlarının silinmesine ilişkin düzenlemenin Torba Yasaya konacağını açıklamışlardı. Milyonlarca borçlu, prim borcunun silineceği beklentisine girmesi karşın, Torbadan prim borcunu silen düzenleme çıkmamış ve borçlular hayal kırıklığına uğramıştı. Başbakanın açıklaması, hayal kırıklığına uğrayanları sevindirdi.
Prim borcu nasıl silinecek?
Geçmiş yıllardaki benzer uygulamalara baktığımızda, prim silme süreci şu şekilde işleyecek:
1) Çıkartılacak yasa ile; 12 aydan fazla prim borcu olanlara, borçlarını ödemeleri için bir süre verilecek (genellikle 6 ay).
2) Verilen süre içinde prim borcunu ödemeyenlerin prim borçları silinecek.
3) İsteyen borçlu, verilen süre dolmadan Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurarak prim borcunun silinmesini talep edebilecek. Yani 6 ay dolmadan borcunu sildirebilecek.
4) Ancak 12 aydan fazla prim borcu olan her sigortalının borcu silinmeyecek. Çünkü, yasada, belirlenecek tarih itibariyle 12 aydan fazla prim borcu olanlar düzenlemeden yararlanacak. Belirlenen tarih itibariyle 12 aydan az prim borcu olanlar yasadan yararlanamayacak. Belirlenen tarihten sonraki bir tarih itibariyle 12 ay prim borcu olanların, borcu silinmeyecek.
Örneğin; söz konusu tarihin yasada “31 Ekim 2014” belirlenmesi halinde, 31 Ekim 2014 tarihi itibariyle 12 ay ve daha fazla prim borcu olanların borçları silinecek, 12 aydan az prim borcu olanların borcu silinmeyecek.
5) Silinen prim borcu kurum kayıtlarından çıkartılacak ve borçlu hakkında takibat yapılmayacak. Daha önce başlatılmış olan takibatlar durdurulacak.
6) Sigortalılık süresi durdurularak prim borcu silinenlerin, borca ilişkin süreleri sigortalılık süresi olarak dikkate alınmayacak.
Kaybedilen günler geri kazanılabilecek
Prim borcunun silinmesi neticesinde, silinen primlere ilişkin sürelerin sigortalılık süresi olarak dikkate alınmaması, bu sürelerin kesin olarak kaybedildiği anlamına gelmiyor. Çünkü ileride mali durumu düzelen Bağ-Kurlu, silinen prim borcunu, ödeme yapacağı günün değerleri üstünden ödeyerek, kaybettiği günlerini geri kazanabilecek.
Prim borcu silinen sağlık yardımı alabilecek mi?
Sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten geriye doğru bir yıl içinde 30 gün prim ödemesi olan sigortalı sağlık yardımı alabiliyor. 60 günden fazla prim borcu olan Bağ-Kur sigortalıları sağlık yardımı alamıyor. Bu, primini düzenli ödeyen az sayıda Bağ-Kurlunun sağlık yardımı aldığı, Bağ-Kurlunun çok büyük bir kesiminin sağlık yardımı alamadığı anlamına geliyor. Çünkü, yaklaşık 3 milyon 50 bini aşkın Bağ-Kur sigortalısı olması karşın, yaklaşık 714 bin Bağ-Kurlu sağlık yardımı alırken, prim borcu olan yaklaşık 2 milyon 336 bin Bağ-Kur sigortalısı sağlık yardımı alamıyordu. Bu borçlulardan 1 milyon 31 bin sigortalı borcunu yapılandırdı (taksite bağlattı).
Torba yasadan yararlanarak prim borcunu taksite bağlatanlar, bir taksit ödediğinde sağlık yardımı almaya başlayabiliyor. Ancak prim borcunu yapılandırmayan 1 milyon 305 bin sigortalı sağlık yardımı alamıyor. Başbakan, prim borcu silinenlerin sağlık yardımı alacağını açıkladı. Çıkartılacak yasa ile özel bir düzenleme yapılmazsa, prim borcu silinen sigortalının sağlık yardımı alabilmesi için, iki şart aranacak.
1) Hastaneye başvurduğu tarihten geriye doğru bir yıl içinde 30 gün prim ödemiş olması,
2) 60 günden fazla prim borcunun bulunmaması.
Başbakan kesin dille, borcu silinenlerin sağlık yardımı alacağını açıkladığına göre, belki yasadaki 60 günden fazla prim borcu olanların sağlık yardımı almasını yasaklayan düzenleme de kaldırılır. Ve Bağ-Kurluların prim borcu olup olmadığına bakılmadan sağlık yardımı alması sağlanır.
