(20 Temmuz 2019 Tarihli ve 30837 Sayılı Resmi Gazete’ de Yayımlanmıştır)
Karar Sayısı: 1321
23 Şubat 2017 tarihinde Ankara’da imzalanan ve 7170 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sosyal Güvenlik Anlaşmasının onaylanmasına, 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2. ve 3. maddeleri gereğince karar verilmiştir.
19 Temmuz 2019
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
İLE
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
ARASINDA
SOSYAL GÜVENLİK ANLAŞMASI
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti (bundan sonra “Akit Taraflar” olarak anılacaktır), sosyal güvenlik alanında ilişkileri düzenlemek amacıyla aşağıdaki konularda mutabık kalmışlardır.
I. BÖLÜM
GENEL IIÜKÜMLER
Madde 1 – Tanımlar
(1) Bu Anlaşmada kullanılan terimler, aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:
a) Ülke:
Türkiye bakımından. Türkiye Cumhuriyeti.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bakımından. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti,
b) Mevzuat: Bu Anlaşmanın 2. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususlara ilişkin yasal düzenlemeler.
c) Yetkili Makam:
Türkiye Cumhuriyeti bakımından. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bakımından, çalışma işlerinden sorumlu Bakanlık ve/veya diğer ilgili Bakanlıklar.
d) Yetkili Kurum: Mevzuatı uygulamakla görevli kurum veya kurumlar.
e) Sigortalı: Mevzuatın uygulandığı veya uygulanmış olduğu kimse,
f) Sigortalılık Süresi: Mevzuata göre yardım veya aylıklara hak kazanmada dikkate alman süre.
g) Yardımlar ve Aylıklar: Akit Taraflardan her birinin mevzuatına göre ödenen aylıklar ile yapılan nakdi ve ayni yardımlar.
h) Yararlanıcı: Mevzuata göre yardım ve aylıklara hak kazanan kimse.
i) Aile Bireyi: Akit Tarafların mevzuatına göre aile bireyi olarak tanımlanan veya öyle kabul edilen kimse.
j) Geride Kalanlar: Akit Tarafların mevzuatına göre hak sahibi olarak tanımlanan veya öyle kabul edilen kimse.
k) İkamet: Sürekli ikamet.
l) Bulanma: Geçici ikamet.
m) Acil Hal: Ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri durumlarda, olayın meydana gelmesini takip eden ilk 24 saat içinde tıbbi müdahale gerektiren durumlar ile ivedilikle tıbbi müdahale yapılmadığı takdirde hayati tehlikenin veya telafisi imkansız sonuçların doğacağı kabul edilen durumlar.
(2) Bu Anlaşmada tanımlanmayan her bir terim. Akit Tarafların mevzuatında hangi anlamda kullanılmış ise o anlamı ifade eder.
Madde 2 – Mevzuat Kapsamı
(1) Bu Anlaşma, her iki Akit Tarafın sosyal güvenlik mevzuatına ilişkin aşağıda belirtilen hususlardaki düzenlemelerini kapsar:
A. Türkiye Cumhuriyeti bakımından:
a) Hizmet akdi ile çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm, hastalık, analık, iş kazası, meslek hastalığı, genel sağlık ve işsizlik sigortaları.
b) Hizmet akdine bağlı olmaksızın bağımsız çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm, analık, iş kazası, meslek hastalığı ve genel sağlık sigortalan,
c) Kamu görevlileri açısından malullük, yaşlılık, ölüm ve genel sağlık sigortalan.
B. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bakımından;
a) Hizmet akdi ile çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm. iş kazası, meslek hastalıkları, hastalık, analık, işsizlik sigortaları.
b) Bağımsız çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm. iş kazası, meslek hastalıkları. hastalık, analık sigortaları.
c) Kamu idarelerinde çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm, hastalık sigortaları,
d) 30/96 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Hizmetlerin Hesaplanması Yasası’nın 2. maddesinde belirtilen emeklilik yasalarına tabi çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazası, meslek hastalıkları, hastalık, analık sigortaları.
(2) Bu Anlaşma, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen mevzuatı değiştiren, yeniden düzenleyen veya bu mevzuat yerine geçen ya da bu mevzuata ek hükümler getiren her türlü mevzuata da uygulanır,
(3) Bu Anlaşmanın, yeni bir sosyal güvenlik rejimine veya yeni bir sosyal sigorta koluna dair mevzuata uygulanması. Akit Taraflar arasında bu amaçla yeni bir anlaşma imzalanması yolu ile gerçekleştirilir.
Madde 3 – Kişisel Kapsam
Bu Anlaşma hükümleri. Anlaşmada aksine bir hüküm bulunmadıkça, Akit Taraflardan birinin veya her ikisinin mevzuatına halen tabi olan veya daha önce tabi olmuş bulunanlar ile bunların aile bireylerine ve geride kalanlarına uygulanır.
Madde 4 – İşlem Eşitliği
Akit Taraflardan birinin sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasında diğer Akit Taraf vatandaşları, bu Anlaşmada aksine bir hüküm bulunmadıkça, birinci Akit Taraf vatandaşları ile eşit muamele görürler.
Madde 5 – Yardım ve Aylıkların İhracı
Bu Anlaşmada aksine bir hüküm bulunmadıkça, Akit Taraflarca sağlanan yardımlar ve aylıklar, yararlanıcıların diğer Akit Taraf ülkesinde ikamet etmeleri nedeniyle azaltılamaz, durdurulamaz veya iptal edilemez. Bunların üçüncü bir ülkede ikamet etmeleri halinde yardımlar ve aylıklar, ödemeden sorumlu Akit Tarafın mevzuatına uygun olarak ödenir.
Madde 6 – Yardım ve Aylıklarda Durum Değişikliği
(1) Bir Akit Tarafın mevzuatına göre sağlanan bir yardım veya aylığın azaltılması, durdurulması, değiştirilmesi veya iptalini gerektiren bir durumun diğer Akit Tarafta ortaya çıkması halinde de ilk Akit Taraf kendi mevzuatını uygular.
(2) Ancak, bu Anlaşmanın 22. maddesinin ikinci fıkrası ile 27. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre bağlanan yardım ve aylıklarda bu hüküm uygulanmaz.
II. BÖLÜM
UYGULANACAK MEVZUATIN BELİRLENMESİ
Madde 7 – Genel Kural
Bu Anlaşmada aksine bir hüküm bulunmadıkça. Akit Taraflardan birinde veya her ikisinde ücretli veya bağımsız çalışan bir kişi. istihdam edildiği veya bağımsız faaliyette bulunduğu Akit Tarafın mevzuatına tabi olur.
Madde 8 – Geçici Görevlendirme
(1) Akit Taraflardan birinin ülkesinde istihdam edilen kişi. işvereni tarafından belirli bir işin ifası için diğer Akit Tarafa görevli olarak gönderilirse, bu kimse aynı işverenin ücretli çalışanı sıfatını koruması kaydıyla. 24 ayı geçmemek koşulu ile ilk Akit Tarafın mevzuatına tabi olmaya devam eder.
(2) Akit Taraflardan birinin ülkesinde bağımsız olarak çalışan kişi. geçici olarak faaliyetini sürdürmek üzere diğer Akit Tarafa gittiği takdirde, 90 güne kadar ilk Akit Tarafın mevzuatına tabi olmaya devam eder.
(3) Her iki Akit Tarafın yetkili makam veya yetkili kurumlarının önceden onayının alınması şartıyla birinci fıkradaki süre toplam 60 aya, ikinci fıkradaki süre ise toplam 180 güne kadar uzatılabilir.
Madde 9 – Uluslararası Taşımacılık İşletmeleri Personeli
Merkezi bir Akit Tarafta bulunan ve kendi adına veya başkası hesabına karayolu, demiryolu, havayolu ya da denizyolu ile uluslararası yolcu veya mal taşımacılığı yapan bir işyerinin dolaşan veya sefer yapan personeli, bu Akit Tarafın mevzuatına tabi olur.
Madde 10 – Gemi Mürettebatı ve Gemide Çalışanlar
(1) Akit Taraflardan birinin bayrağını taşıyan gemide ücretli veya bağımsız çalışan bir kimse, bu Akit Tarafın mevzuatına tabi olur.
(2) Akit Taraflardan birinin limanında veya karasularında istihdam edilen ve gemi mürettebatından olmayan bir kimse, diğer Akit Tarafın bayrağını taşıyan bir geminin yükleme, boşaltma veya tamir işlerinde çalışır ya da bu işlere nezaret ederse, hakkında limanın veya karasularının bulunduğu Akit Tarafın mevzuatı uygulanır.
Madde 11 – Diplomatik Misyonlar ve Konsolosluk Görevlileri
(1) Akit Taraflardan birinin diplomatik misyon veya konsolosluk mensupları ile bunların özel hizmetlerinde çalışmak üzere diğer Akit Tarafa gönderilenler, gönderen Akit Tarafın mevzuatına tabi olur.
(2) Diplomatik misyon veya konsolosluklarda çalışmak üzere mahallinden istihdam edilenler, ikamet edilen Akit Tarafın mevzuatına tabi olur. Ancak, bu kişiler, istihdam eden Akit Tarafın vatandaşı iseler çalışmaya başladıkları tarihi takip eden üç ay içerisinde istihdam eden Akit Tarafın mevzuatının uygulanmasını tercih edebilir. Her iki Akit Tarafın vatandaşlığına sahip olanlar da bu tercih hakkından yararlanabilir.
(3) Akit Taraflardan birinin diplomatik misyon veya konsolosluk mensuplarının özel hizmetlerinde çalışmak üzere mahallinden istihdam edilenler, ikamet edilen Akit Tarafın mevzuatına tabi olur.
Madde 12 – İstisnalar
Akit Taraftarın yetkili makamları, bir kişi veya kişi grupları hakkında uygulanacak mevzuat bakımından bu Anlaşmanın 7 ilâ 11. maddelerine istisna teşkil eden hükümler üzerinde anlaşabilir.
III. BÖLÜM
ÖZEL HÜKÜMLER
1. KISIM
