Ticaret Bakanlığından:
TİCARET SİCİLİ MÜDÜRLÜKLERİ HAKKINDA TEBLİĞ
(17 Ocak 2020 Tarihli ve 31011 Sayılı Resmi Gazete’ de Yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; ticaret sicili müdürlükleri ile bu müdürlüklere bağlı şubeler ve temsilciliklerin kuruluşu, bunların teşkilat yapısı ve yönetimi ile müdürlük personelinin göreve alınmalarına ve ticaret sicili işlemlerinde odalar arasındaki işbirliğinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ; 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 24 üncü maddesi, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 446 ncı maddesi ile 19/12/2012 tarihli ve 2012/4093 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 5 inci, 6 ncı ve 8 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakan: Ticaret Bakanını,
b) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
c) Diğer personel: Tescile yetkili personel de dâhil olmak üzere müdürlükte istihdam edilen müdür ve müdür yardımcısı dışındaki personeli,
ç) Genel Müdürlük: Bakanlık İç Ticaret Genel Müdürlüğünü,
d) İş çevresi: Tescil işlemlerinin yürütülmesinde yetkili olunan coğrafi alanı,
e) İşlem hacmi: Müdürlükte son takvim yılı içinde gerçekleştirilen toplam tescil sayısını,
f) Kanun: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununu,
g) Müdür: Ticaret sicili müdürünü,
ğ) Müdürlük: Ticaret sicili müdürlüğünü,
h) Müdür yardımcısı: Ticaret sicili müdür yardımcısını,
ı) Oda: Ticaret ve sanayi odasını veya ticaret odasını,
i) Personel: Müdür, müdür yardımcısı ve diğer personeli,
j) Sicil: Ticaret sicilini,
k) Şube: Müdürlüğe bağlı olarak tüm ticaret sicili işlemlerinin yürütüldüğü birimi,
l) Temsilcilik: Tescil başvuru belgelerini almak, ticaret şirketleri ve ticari işletmeler ile şubelerinin kuruluşuna dair tescil işlemleri ile Bakanlıkça belirlenen diğer tescil işlemlerini yapmak, sicil kayıtlarına ilişkin belgeleri düzenlemek, bilgi ve belge talebini içeren dilekçeleri kabul etmek üzere müdürlüğe bağlı olarak kurulan birimi,
m) Tescil yetkilisi: Müdür ve müdür yardımcısı dışında tescil işlemlerini yapmaya yetkili diğer personeli,
n) TOBB: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,
o) Yönetim kurulu: Müdürlüğün kurulu bulunduğu odanın yönetim kurulunu,
ö) Yönetmelik: 19/12/2012 tarihli ve 2012/4093 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ticaret Sicili Yönetmeliğini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Müdürlük ve Bağlı Birimleri
Müdürlük teşkilatı
MADDE 4 – (1) Müdürlük teşkilatı; müdürlük ile varsa şube ve temsilcilikten oluşur.
Müdürlüğün kuruluşu
MADDE 5 – (1) Müdürlük, ilgili odanın teklifi üzerine veya resen Bakanlık tarafından kurulur.
(2) Müdürlük kuruluşu için ilgili oda tarafından Bakanlığa teklifte bulunulması halinde teklif yazısının ekinde aşağıdaki belgelere yer verilir:
a) Müdürlük kuruluşuna ilişkin oda meclisi kararı.
b) Müdürlüğün kurulması hususunda oda tarafından TOBB’dan alınan görüş yazısı.
c) Tevsik edici belgeler ile birlikte; odanın üye sayısına, gelir durumuna, donanım ve bilgi işlem altyapısı ile odanın bulunduğu yerin diğer müdürlüklere olan uzaklığına, sicil işlemlerinin yürütüleceği yerin son üç yıla ait yıllık işlem hacmine ilişkin bilgiler ile müdürlüğe ayrılan bağımsız çalışma yerine ilişkin açıklayıcı bilgileri içeren ve oda yönetim kurulunca karara bağlanan rapor.
(3) Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde ilave belge ve açıklama istenebilir.
(4) Bakanlık, teklif yazısının ekinde yer alan bilgi ve belgeler üzerinden ve gerek gördüğünde denetim elemanı veya Genel Müdürlük personeli aracılığıyla mahallinde yapacağı inceleme sonucuna göre müdürlük kurulmasına ilişkin kararını, teklif tarihinden itibaren doksan gün içinde verir ve bu kararı ilgili odaya ve TOBB’a bildirir.
(5) Bakanlıkça müdürlüğün kurulmasına karar verilmesi halinde bu kararda sicilin iş çevresi ve müdürlük teşkilatının oluşturulmasına ilişkin asgari şartlar belirtilir.
(6) Müdürlüğün kuruluş kararından itibaren bir yıl içinde müdürlük teşkilatı için gerekli olan şartların yerine getirilmediğinin Bakanlıkça tespit edilmesi halinde kuruluş kararı iptal edilir.
(7) İş çevresine dâhil olan sicil evrakının devir ve teslimi hususunda 8 inci maddenin dördüncü ve beşinci fıkraları kıyasen uygulanır.
Şube kuruluşu
MADDE 6 – (1) Şube, bünyesinde müdürlük bulunan oda yönetim kurulunun teklifi üzerine Bakanlık tarafından kurulur.
(2) Kuruluş teklifi yazılı olarak Bakanlığa yapılır. Teklif yazısının ekinde aşağıdaki belgelere yer verilir:
a) Şube kuruluşuna ilişkin yönetim kurulu kararı.
b) Şubenin kurulması hususunda oda tarafından TOBB’dan alınan görüş yazısı.
c) Müdür yardımcısı ile ihtiyaç halinde diğer personelin görevlendirilmesine ilişkin yönetim kurulu kararları.
ç) Şubenin başka bir oda, deniz ticaret odası veya sanayi odasının hizmet binasında kurulacak olması durumunda, bu oda ile müdürlüğün kurulu olduğu oda arasında imzalanacak protokol.
d) Tevsik edici belgeler ile birlikte odanın gelir durumuna, donanım ve bilgi işlem altyapısına ve şubenin kurulacağı yerin işlem hacmine ilişkin bilgileri içeren ve yönetim kurulunca karara bağlanan rapor.
(3) Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde ilave belge ve açıklama istenebilir.
(4) Bakanlık, teklif yazısının ekinde yer alan bilgi ve belgeler üzerinden ve gerek gördüğünde denetim elemanı veya Genel Müdürlük personeli aracılığıyla mahallinde yapacağı inceleme sonucuna göre şube kuruluşuna ilişkin kararını, teklif tarihinden itibaren altmış gün içinde verir ve bu kararı ilgili odalara ve TOBB’a bildirir.
(5) Sanayi odaları, deniz ticaret odaları ile bünyesinde müdürlük bulunmayan odalar, yönetim kurulunun alacağı karar üzerine, kendi hizmet binalarında şube kurulması için o yerde sicil işlemlerini yürüten müdürlüğün kurulu bulunduğu odaya öneride bulunabilir. Önerinin uygun görülmesi halinde bu madde hükümleri uygulanır.
Temsilcilik kurulması
MADDE 7 – (1) Temsilcilik, bünyesinde müdürlük bulunan oda yönetim kurulunun teklifi üzerine Bakanlık onayıyla kurulur. Teklif yazısının ekinde yer verilen yönetim kurulu kararında; hizmetin verileceği yer, bu yerin donanım ve bilgi işlem altyapısı, hizmete başlanılacağı tarih, birimin bünyesinde hangi hizmetlerin verileceği, verilecek hizmetler çerçevesinde görevlendirilecek personel ve gerekli görülen diğer hususlar açıkça belirtilir. Bakanlık, teklife ilişkin kararını, teklif tarihinden itibaren otuz gün içinde vererek odaya ve TOBB’a bildirir.
Müdürlüğün kapatılması
MADDE 8 – (1) Müdürlüğün kapatılmasına, bünyesinde kurulu bulunduğu odanın talebi üzerine veya teşkilatının yetersiz hale geldiğinin ya da iş hacminin düşük olduğunun tespiti üzerine resen Bakanlıkça karar verilebilir.
(2) Oda, gerekçeli meclis kararı ve müdürlüğün kapatılmasına ilişkin TOBB’dan aldığı görüş yazısı ile birlikte Bakanlığa başvurur. Bakanlık başvuru üzerine gerekli inceleme ve araştırmayı yaparak kararını altmış gün içinde verir.
(3) Bakanlıkça, müdürlük teşkilatının yetersiz hale geldiğinin tespiti durumunda eksikliklerin giderilmesi için odaya bir yıla kadar süre verilir. Bu süre, gerekli hallerde Bakanlık tarafından bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Verilen süre içinde eksikliklerin giderilememesi halinde TOBB’un da görüşü alınarak Bakanlıkça müdürlüğün kapatılmasına karar verilir.
(4) İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri uyarınca müdürlüğün kapatılmasına ilişkin Bakanlık kararında, sicilin hangi müdürlük tarafından tutulacağı da belirtilir. Bu karar, ilgili odalara ve TOBB’a bildirilir. Sicil evrakının devir ve teslimi, kararın ilgili odalara bildiriminden itibaren kırk beş gün içinde, odaların yönetim kurullarınca yetkilendirilecek personeli tarafından imzalanan bir tutanakla yapılır. Tutanak ekinde; ilgili sicil dosyaları, bu dosyaların ait olduğu şirket, ticari işletme ve şubelerin bilgilerini gösterir dizi pusulası ve ilgili diğer bilgi ve belgeler yer alır. Devir ve teslim işleminin tamamlandığı hususu, sicili tutmakla görevlendirilen müdürlük tarafından yazılı olarak aynı gün Bakanlığa bildirilir.
(5) Devir ve teslim işleminin tamamlandığı tarihten itibaren sicil işlemlerine ilişkin başvurular, sicili tutmakla görevlendirilen müdürlüğe yapılır. Bu tarihten önce sicil işlemlerinin yürütüldüğü müdürlüğe yapılan başvuruların, devir ve teslim tarihine kadar, aynı müdürlük tarafından sonuçlandırılması esastır. Ancak bu tarihe kadar sonuçlandırılamayan başvurular, ekleriyle birlikte, dördüncü fıkrada belirtilen usul çerçevesinde sicili tutmakla görevlendirilen müdürlüğe devir ve teslim edilir.
(6) Bu madde uyarınca kapatılan müdürlük, kapatılma kararının üzerinden dört yıl geçmedikçe yeniden kurulamaz.
Şubenin kapatılması
MADDE 9 – (1) Şube, bağlı bulunduğu müdürlüğün bünyesinde kurulu olduğu oda yönetim kurulunun teklifi veya teşkilatının yetersiz hale geldiğinin tespiti üzerine resen Bakanlıkça kapatılabilir.
(2) Şubenin kapatılmasını isteyen oda, gerekçeli yönetim kurulu kararı ve şubenin kapatılmasına ilişkin TOBB’dan aldığı görüş yazısı ile birlikte Bakanlığa başvurur. Başvuru yazısı ekinde, şubenin kapatılmasına ilişkin müdürlük görüşüne de yer verilir. Bakanlık başvuru üzerine kararını otuz gün içinde verir.
(3) Bakanlıkça, şube teşkilatının yetersiz hale geldiğinin tespiti durumunda eksikliklerin giderilmesi için odaya altı aya kadar süre verilir. Bu süre, gerekli hallerde Bakanlık tarafından altı ayı geçmemek üzere uzatılabilir. Verilen süre içinde eksikliklerin giderilememesi halinde TOBB’un da görüşü alınarak Bakanlıkça şubenin kapatılmasına karar verilir.
(4) İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri uyarınca şubenin kapatılmasına ilişkin Bakanlık kararı, ilgili odalara ve TOBB’a bildirilir.
Temsilciliğin kapatılması
MADDE 10 – (1) Temsilcilik, bağlı bulunduğu müdürlüğün bünyesinde kurulu olduğu oda yönetim kurulunun teklifi üzerine Bakanlık onayıyla kapatılabilir. Bu kararda, kapatılma gerekçesi ile kapatılma tarihi açıkça belirtilir. Bakanlık, teklife ilişkin kararını, teklif tarihinden itibaren otuz gün içinde vererek odaya ve TOBB’a bildirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Müdürlüğün Yönetimi ve Organizasyonu
Müdürlük
MADDE 11 – (1) Müdürlük; sayı ve nitelik yönünden yeterli personel, gerekli donanım ve bilgi işlem altyapısı ile sicil işlemlerinin gereği gibi yürütülebilmesi için arşiv güvenliği ve çalışma yeri bütünlüğü sağlanan bir alandan oluşur.
(2) Müdürlükte; müdür ile birlikte müdür yardımcısı ve diğer personel istihdam edilebilir. Müdürlükte istihdam edilmesi gereken asgari müdür yardımcısı ve tescil yetkilisi sayısı EK-1’deki tabloya göre belirlenir.
(3) Mevzuatla müdürlüklere verilen iş ve işlemlerin, zamanında ve eksiksiz bir şekilde yürütülmesinin sağlanması amacıyla, EK-1’deki tabloda öngörülen personel dışında, müdürlükte yeterli sayıda diğer personel de istihdam edilir.
(4) Bu maddede öngörülen personel istihdamına yönelik hususların yerine getirilmesinden kendi görev alanları itibarıyla, yönetim kurulu ve oda genel sekreteri ile müdür sorumludur.
Şube
MADDE 12 – (1) Şube; sayı ve nitelik yönünden yeterli personel, gerekli donanım ve bilgi işlem altyapısı ile sicil işlemlerinin gereği gibi yürütülebilmesi için ayrılan yerden oluşur.
(2) Şubede, müdürün de görüşü alınarak yönetim kurulu kararıyla en az bir müdür yardımcısı ve ihtiyaç halinde diğer personel görevlendirilir. Müdür yardımcısına ilişkin görevlendirme, yazılı olarak Bakanlığa derhal bildirilir.
Temsilcilik
MADDE 13 – (1) Temsilcilik; yürütülecek sicil işlemlerinin türüne göre sayı ve nitelik yönünden yeterli personel, gerekli donanım ve bilgi işlem altyapısı ile hizmetin gereği gibi yürütülebilmesi için ayrılan yerden oluşur.
