Yazarlar: Raşit ULUBEY*
Emre ULUBEY**
Yaklaşım / Mayıs 2022 / Sayı: 353
I- GİRİŞ
2020 yılı başlarında ortaya çıkan ve 2021 yılı ilk yarı sonuna kadar devam eden pandemi sürecinde bir yandan kısa çalışma, diğer yandan ücretsiz izin, bir başka yandan da işten çıkarma yasağı uygulamalarıyla istihdam korunmaya çalışılmıştır.
Pandemi sürecinin bitip, normale dönülmesiyle pandemi sürecinde uygulanan kısa çalışma veya ücretsiz izin uygulamasının işsizlik sigortasındaki sonuçları ele alınıp, değerlendirilecektir.
II- KONU
A- İŞSİZLİK ÖDENEĞİNE HAK KAZANILMASI
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereğince; aranılan diğer şartların yanında, işten ayrılma tarihinden önceki son 120 günde hizmet akdi devam eden ve yine işten ayrılma tarihinden önceki son 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası prim ödeme günü bulunan sigortalı çalışanlar işsizlik ödeneğine hak kazanmaktadır.
B- İŞSİZLİK ÖDENEĞİ ÖDEME SÜRESİ
İşten ayrılma tarihinden önceki son 3 yıl içinde; 600 gün işsizlik sigortası primi bulunanlar 180 gün, 900 gün işsizlik sigortası primi bulunanlar 240 gün, 1080 gün işsizlik sigortası primi bulunanlar 300 gün süreyle işsizlik ödeneğine hak kazanmaktadır.
Bunun için sigortalı işsizin işten ayrılma tarihini izleyen 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na doğrudan veya elektronik ortamda başvurması gerekir. Bu süreyi aşan başvurularda, gecikilen gün sayısı alınacak işsizlik ödeneği süresinden düşülmektedir.
C- HİZMET AKDİ HANGİ HALLERDE SONA ERENLER İŞSİZLİK ÖDENEĞİNE HAK KAZANIR
İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik Ödeneğine Hak Kazanmanın Şartları” başlıklı 51. maddesinde, bu Kanun (4447 sayılı) uyarınca sigortalı sayılanlardan hizmet akitleri aşağıda belirtilen hallerden birisine dayalı olarak sona erenlerin, Kurum’a (İŞKUR’a) süresi içinde şahsen başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri ve bu Kanun’da (4447 sayılı) yer alan prim ödeme koşullarını sağlamış olmaları kaydıyla işsizlik ödeneği almaya hak kazanacakları belirtilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun Geçici 1. maddesinde düzenlenen “Diğer mevzuatta 1475 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır” hükmü gereğince, 4447 sayılı Kanunda 1475 sayılı İş Kanunu olarak kullanılan ibareler 4857 sayılı İş Kanunu’ndaki haliyle güncelleştirilmiştir.
a) 10.06.2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi veya 20.04.1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu’nun 16. maddesi ya da 13.06.1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun’un 6. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen bildirim önellerine uygun olarak hizmet akdi işveren tarafından sona erdirilmiş olmak,
b) Hizmet akd…
