Yazar: Fahrettin YÜKSEK*
Yaklaşım / Mayıs 2022 / Sayı: 353
I- GİRİŞ
Ülkemiz jeopolitik konumunun değeri dolayısıyla “Coğrafya Kaderdir” sözünün tecellisi gereğiymiş gibi tarih boyunca dış mihrakların göz diktiği ancak bu mihrakların kurdukları hayallerin sürekli kabuslarla sonlandığı bir coğrafya üzerinde yer almaktadır. Buna rağmen bu mihrakların, hiç bir dönem ülkemiz üzerindeki emellerinden vazgeçmeyip sürekli oyunlarını sürdürdüğü bu nedenle her dönem büyük maddi kaynaklar yanında çok daha önemli olan insan kaynaklarımızın da zarar görmesine neden olduğu ortadadır. Vatanı uğruna bedenini veya hayatlarını ortaya koyanlar, vazife malûlü duruma düşenleri ve yakınlarını devletimiz hiçbir dönem unutmayıp sahip çıkmış ve çıkmaya da devam etmektedir. Kamu kurumu çalışanları vazife malûllüğü konusunda nispeten bilgi sahibi olmakla birlikte vatani görevini yapmaktayken vazife malûlü olan Mehmetçiklerimizin bu konuya yabancı oldukları herkesin malumu olduğu ortada olup makalemizde Sosyal Güvenlik Kurumu’nca vazife malûllerine sağlanan haklar konusuna değinilecektir.
II- VAZİFE MALÛLLÜĞÜ TANIMI VE KİMLER VAZİFE MALÛLÜDÜR
Vazife Malûllüğü, kamu görevlileri ile er ve erbaşların görevlerini yapmakta iken gerek görevlerinin çeşitli sebep ve tesiri ile gerekse işyerlerinde meydana gelen kazalar nedeniyle yürüttükleri görevleri yerine getiremeyecek derecede malûl olmaları veya hayatlarını kaybetmeleri halinde haklarında uygulanacak hükümlerin belirlendiği bir statüdür.
Bu kapsamdakilerin malûllükleri;
• Vazifelerini yaptıkları sırada,
• Vazifeleri dışında idarelerince görevlendirildikleri herhangi bir kamu idaresine ait başka işleri yaparken bu işlerden,
• Kurumlarının menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken,
• İdarelerince sağlanan bir taşıtla işe gelişi veya işten dönüşü sırasında,
• İşyerinde meydana gelen kazadan doğmuş olursa,
buna vazife malûllüğü ve bunlara uğrayanlara da vazife malûlü denilmektedir.
Yürürlükteki mevzuat hükümleri dikkate alındığında, kamu görevlilerinin (erbaş ve erler de dahil olmak üzere) malûl hale gelmeleri veya hayatlarını kaybetmelerine neden olan olay veya kazanın niteliğine, bu olay ve kazaların oluşmasına neden olanların amaçlarına veya meydana geliş yer ve zamanına göre, farklı adlar ile anılan vazife malûllükleri söz konusu olup bunlar; “Normal vazife malûllüğü”, “Türk Silahlı Kuvvetleri vazife malûllüğü”, “Harp malûllüğü”,
