E-Yaklaşım / Ocak 2025 / Sayı: 385
I- GİRİŞ
31.10.2024 tarih ve 32708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 52 Seri No.lu KDV Tebliği ile KDV Genel Uygulama Tebliği’nin “IV-KDV İadesinde Ortak Hususlar” başlıklı YMM KDV iadesi Tasdik Raporuna Dayalı (IV/A) bölümünün başına eklenen A1 ve A2 bölümlerine ilişkin açıklamalar aşağıda belirtilmiştir.
3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca iade hakkı doğuran işlemler aşağıda belirtilmiştir.
. Kanun’un 32. maddesinin 11, 13, 14, 15. Maddeleri,
. 17. maddenin 4 numaralı fıkrasının (s) bendi,
. Kanun’un indirim ve iade hakkı tanınan geçici maddeleri,
. Kanun’un 29/2 maddesi kapsamındaki indirimli orana tabi işlemler uyarınca, mükelleflerin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’nin indirilecek KDV’den az olması halinde indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV’nin,
. Kanun’un 9/1 maddesindeki yetki uyarınca kısmi tevkifata tabi işlemlere ilişkin tevkif edilen KDV’nin
Hazine Ve Maliye Bakanlığı’nca tespit edilen usul ve esaslara göre iade edilmesi iade edilmektedir. İade hakkı doğuran bir işlemin bulunmaması halinde yüklenilen ve sonraki döneme devreden KDV’nin iadesi söz konusu değildir.
Öte yandan 7524 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle 3065 sayılı Kanun’un 36. maddesinde yapılan değişiklik ile iade hakkı doğuran işlemlerden kaynaklanan iade taleplerinin VUK’nun 135. maddesinde sayılan vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenmiş VİR sonucuna göre yerine getirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, KDV Kanunu’nun 36. maddesinde Hazine Ve Maliye Bakanlığı’nın; mükellefiyet süresi, çalışan sayısı, aktif ve özsermaye büyüklüğü, ödenen vergi tutarı, vergisel ödevlerin zamanında yerine getirilip getirilmediği, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma yönünde olumsuz rapor ya da tespit bulunup bulunmadığı gibi kriterleri esas alarak mükelleflerin vergisel uyum seviyeleri ve bu uyum seviyelerine göre farklı iade yöntemleri tespit etmeye, iade alacağının mahsup edileceği vergi borçları ile iadeye ilişkin diğer usul ve esasları belirleme konusunda verdiği yetkiye istinaden Bakanlık mükelleflerin KDV iade taleplerinin, iade hakkı doğuran işlem türleri itibarıyla iade için belirlenen usul ve esaslara göre yerine getirilmesi uygun görülmüştür.
VİR dışında teminat ve YMM raporu ile yapılan iadelerde Bakanlığın denetim yetkisi bulunmaktadır.
İade hakkı doğuran işlem türleri itibarıyla iade için belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde mükelleflerin KDV iade taleplerinin teminat veya YMM raporu karşılığı yerine getirilmesi uygun görülen işlemlere ilişkin yapılan kontrollerde tespit edilen eksiklik veya olumsuzlukların verilen sürede mevzuata uygun şekilde giderilmesi gerekir. Eksiklik veya olumsuzlukların verilen sürede giderilememesi halinde iade talebi 15 gün içinde incelemeye sevk edilir ve düzenlenen VİR sonucuna göre işlem yapılır. Bu kapsamda incelemeye sevk edilen iade talepleri, iadesi talep edilen tutarın %150’si oranında banka teminat mektubu verilmesi halinde yerine getirilir, teminat VİR sonucuna göre çözülür.
Teminat karşılığı iadelerde, teminatın YMM raporu ile çözülebileceği hallerde, süresi içinde YMM raporu ibraz edilmemesi veya ibraz edilmeyeceğinin belirtilmesi halinde, teminat VİR sonucuna göre çözülür.
II- İADELERİ VERGİ İNCELEMESİNE TABİ OLANLAR
KAPSAM VE TANIMLAR
1. Kapsam
Haklarında olumsuz rapor ve tespitler bulunan mükelleflerin iade talepleri VİR sonucuna göre sonuçlandırılır.
Olumsuz rapor ve tespitlerin niteliğine göre belirlenen teminatların verilmesi halinde bu mükelleflerin iade talepleri yerine getirilir, ancak teminatlar VİR sonucuna göre çözülür.
2. Belge Kavramı
Bu bölümde bahsi geçen belgeler, (YMM raporu ve VİR hariç) iadeye esas teşkil eden belgelerdir. Bu belgeler, üzerinde KDV gösterilen fatura ve benzeri belgeler ile iade hakkı doğuran işlemin niteliğine göre gümrük beyannamesi, istisna belgesi, YTB, kıymetli maden arama ruhsatı gibi iade için aranılan diğer belgelerdir.
