E-Yaklaşım / Ocak 2025 / Sayı: 385
I- GİRİŞ
5366 sayılı “Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun”, büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri sınırları içindeki ilçe ve ilk kademe belediyeleri, il, ilçe belediyeleri ve nüfusu 50.000’in üzerindeki belediyelerce ve bu belediyelerin yetki alanı dışında il özel idarelerince, yıpranan ve özelliğini kaybetmeye yüz tutmuş; kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurullarınca sit alanı olarak tescil ve ilan edilen bölgeler ile bu bölgelere ait koruma alanlarının, bölgenin gelişimine uygun olarak yeniden inşa ve restore edilerek, bu bölgelerde konut, ticaret, kültür, turizm ve sosyal donatı alanları oluşturulması, tabiî afet risklerine karşı tedbirler alınması, tarihi ve kültürel taşınmaz varlıkların yenilenerek korunması ve yaşatılarak kullanılması amacıyla hazırlanmış ve yürürlüğe girmiştir.
5366 sayılı Kanun kapsamında bulunan taşınmazların gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine istinaden üçüncü kişilere satış işleminin tapu harcından istisna tutulup tutulmayacağı konusu yazımız içerisinde incelenecektir.
II- 5366 SAYILI KANUN KAPSAMINDA YENİLEME ALANLARI
Kentsel yenileme ve yenileme çalışmaları kentlerin genellikle eski ve köhnemiş bölgelerinde uygulanır. Fakat bu çalışmalar en köhne olandan en az köhne olana doğru olacak değildir. Yani köhneme düzeyi, yenilenecek bölgelerin seçiminde en önemli kriter olmamaktadır. Örneğin tarihsel bir geçmişi olan eski dokuların yenilenmesi genellikle tercih edilen bir durumdur. Burada önemli olan yenilenmesi, kent için en kazançlı olan ve yenilenme potansiyelinin en fazla olduğu alanların seçilmesidir.
Bu kapsamda yenileme alanları; il özel idarelerinde il genel meclisinin ve belediyelerde belediye meclisinin üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ile belirlenir. Yetkili idare öncelikle yenileme uygulaması yapacağı bölgeyi tespit ederek hâlihazır harita üzerinde koordinatlı olarak yenileme alanı sınırlarını belirler. Belirlenen yenileme alanında tüm çalışmaları yapmak üzere uygulama birimi görevlendirilir. Yenileme alanının tespitinde, tarihi ve kültürel özellikler ile afet riskleri dikkate alınır. Mevcut durumun tespiti için, alanın hâlihazır yapısı ve haritaları, kadastral bilgileri, taşınmazların mülkiyet durumu, mevcut kullanım fonksiyonları, bölgenin nüfus yapısı, uluslararası anlaşmalardan doğan kazanılmış haklar ve buna benzer konulardaki gerekli bilgi ve belgeler derlenir.
