Yazar: Asım GEZER*
İyilik, hiçbir zaman
boşa gitmeyen bir yatırımdır. Henry David Thoreau
I- GİRİŞ
Yeniden değerleme konusunda; biri
diğeri ile çelişkili, ayrıca da belirsizlik ve karmaşık içerikli, bu yönleriyle
daha önce 31.12.2021 tarihini beklemeden % 2 oranlı net değer artış vergisini fiilen ödeyen firmalar ile sonraki
yasal düzenlemeler kapsamında ödememe ihtimali olan firmalar arasında vergide
eşitlik prensibini ihlal eder vaziyette haksızlık ve hukuksuzluk neticesini
doğuran hukuki gelişme ve düzenlemeler yapılmış olup bu makalemiz ile 213
sayılı Vergi Usul Kanunu’nun geçici 31. maddesine 7326 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle
eklenen ve 09.06.2021 tarihinden itibaren geçerli % 2 oranında vergi karşılığı
yeniden değerleme yapabilme imkanının, sürekli ve kalıcı hale getirilmesi ve
her yıl itibariyle buradan toplanacak çok ciddi miktardaki net değer artış (öz
ve esas itibariyle ticari servet) vergisinin Vakıflar Genel Müdürlüğü nezdinde
açılacak bir özel hesap ve fon kanalından
yaşlı, engelli, fakir … vb. gibi ihtiyaç sahibi insanlara aktarılması,
bu suretle “zengin ile fakir arasında gönül köprüsü kurulması” aksi takdirde
vergilemede eşitlik prensibi gereği 31.12.2021 tarih öncesi itibariyle aynı
vergiyi ödeyen firmalara geri iade işleminin gerçekleştirilmesine ilişkin yasal
düzenleme yapılması hususları incelenecek ve değerlendirilecektir.
Bilindiği üzere; 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu’nun geçici 31. maddesine 7326 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle eklenen ve
09.06.2021 tarihinden itibaren geçerli paragraf ve alt bent hükümleri
uyarınca % 2 oranında net değer artış
vergisi karşılığı yeniden değerleme
yapabilme imkanı sağlanmıştı.
Yine bilindiği üzere; 7338 sayılı
Kanun’un 31. maddesi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 298. madde başlığı “Enflasyon Düzeltmesi, Yeniden Değerleme
Oranı ve Yeniden Değerleme” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye (Ç) fıkrası ve alt bent
hükümleri eklenmiş, ayrıca da aynı Kanun’un 52. maddesi ile 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu’na geçici 32. madde ve alt bent hükümleri eklenmek suretiyle 31.12.2021 tarihine kadar veya daha sonraki
bir tarih itibariyle % 2 net değer artış (öz ve esas itibariyle ticari servet)
vergisi ödeyen mükelleflerin ,01.01.2022 tarihinden itibaren her hangi bir
vergi ödemeden yeniden değerleme işlemi yapabilme imkanı sağlanmıştı
Daha
sonra ve ilk olarak: Hazine
ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliğ Taslağı yayımlanmış, söz konusu taslak metin ile 2021 hesap
dönemine ilişkin mali tablaların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298.
maddesinin (A) fıkrası hükümleri çerçevesinde enflasyon düzelmesine tabi
tutulması gerektiği belirtilmek suretiyle konunun değerlendirilmesi ve
netleştirilmesini temin için kamu oyunun görüş ve önerisine sunulmuş, ikinci olarak da: Türkiye Büyük Millet
Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanlığı’na 04.01.1961 tarih ve 313 sayılı
Vergi Usul Kanunu’na geçici 33. madde eklenmek suretiyle; 2021 hesap döneminde
ve 2022 hesap dönemi geçici vergi dönemlerinde mali tabloların enflasyon
düzeltmesine tabi tutulmaması ve fakat 31.12.2022 tarihli mali tabloların ise
enflasyon düzeltmesine tabi tutulması hükümlerini içeren kanun teklifi verilmiş
bulunmaktadır.
Bu
makalemiz ile: 213
sayılı Vergi Usul Kanunu’nun geçici 31. maddesine 7326 sayılı Kanun’un 11.
Maddesiyle eklenen ve 09.06.2021 tarihinden itibaren geçerli %2 oranında vergi
karşılığı yeniden değerleme yapabilme imkanının, sürekli ve kalıcı hale
getirilmesi ve her yıl itibariyle buradan toplanacak çok ciddi miktardaki net
değer artış (öz ve esas itibariyle ticari servet ) vergisinin Vakıflar Genel
Müdürlüğü nezdinde açılacak bir özel hesap ve fon kanalından yaşlı, engelli, fakir … vb. gibi ihtiyaç
sahibi insanlara aktarılması, bu suretle “zengin
ile fakir arasında gönül köprüsü kurulmasının sağlanması” hususları
değerlendirilecek ve önerilecektir.
1- Yeniden değerleme konusunda yaşanan
belirsizlik ve karmaşıklığa ilişkin hukuki gelişmeler:
1a-) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun geçici 31. maddesine 7326 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle eklenen ve 09.06.2021 tarihinden itibaren geçerli %2 oranında vergi karşılığı yeniden değerleme yapabilme imkanını sağlayan madde hükmü ve sonuçlarına ilişkin d…
