Yazarlar: Yiğit YILDIZ*
Özgür KARABUDAK**
I- GİRİŞ
Türkiye iklim
değişikliği ile mücadelede özellikle 2021 yılının ikinci yarısından itibaren atağa
kalkmış durumdadır. Bu doğrultuda Temmuz 2021’de Ticaret Bakanlığı “Yeşil Mutabakat Eylem Planı”nı
yayımlamıştır. 07.10.2021 tarih ve 31621 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7335
sayılı Kanun ile Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Türkiye adına 22 Nisan
2016 tarihinde imzalanan “Paris İklim
Anlaşması”nın onaylanmasını uygun bulmuştur. 29.10.2021 tarih ve 31643
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın adı, “Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı” olarak değiştirilmiştir. Ayrıca
bahse konu Bakanlığa bağlı “İklim
Değişikliği Başkanlığı” kurulmuştur.
İklim değişikliği ile
mücadelede idare tarafından yapılan güncel değişiklik ise 22.02.2022 tarihinde
Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabine toplantısı sonrasında açıklanmış ve 24.02.2022
tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Yatırımlarda
Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar
Sayısı: 5209)” ile yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Karar
hükmüne göre, rüzgar ve güneş enerjisi yatırımlarına KDV istisnası ve gümrük
vergisi muafiyeti gibi mevcut desteklerin kapsamı genişletilmiş, güneş ve
rüzgar enerjisinden elektrik üreten lisanssız faaliyetler kapsamındaki
yatırımların dördüncü bölge desteklerinden yararlanması mümkün hale
getirilmiştir. Bu çalışmada söz konusu Cumhurbaşkanı kararı ile getirilen
düzenleme ile ilgili özellikli hususlara yer verilecektir.
II- 5209 SAYILI KARAR İLE
SAĞLANAN DEVLET DESTEKLERİ
Pandemi ile
yavaşlayan ekonomik aktivitelerin hızlanmaya başlaması, giderek artan karbon
içerikli enerji talebi, kısıtlı arzı olan fosil yakıtların fiyatını arttırmaya
başlamıştır. Bu duruma küresel enerji fiyatlarında yaşanan artışlar da
eklenince işletmeler, enerji maliyetlerini düşürmek adına yeni çözümler aramaya
başlamışlardır. Farklı bir ifade ile arzı kısıtlı olan fosil yakıtlardan
yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmeye başlamışlardır. Ülkemiz açısından
ise rüzgar ve güneş enerjisi söz konusu yenilenebilir kaynakların başında
gelmektedir.
24.02.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’ndan
önce güneş enerjisi yardımıyla elektrik üretimine dönük yatırımlar, devlet
tarafından “Genel Teşvik” şumülünde
destekleniyordu. 5209 sayılı CB kararı ile artık, lisanssız faaliyet kapsamında
ve bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak şartıyla, güneş
enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları, bölgesel teşvik kapsamına
dahil edilmiş ve böylece bölgesel desteklerden yararlanabilme olanağına
kavuşmuştur. Ayrıca yenilenebilir enerji üretimine yönelik yatırımlara ise hem
KDV istisnası tanınmakta aynı zamanda söz konusu enerji kaynakların üretimine
dönük yatırımcılara Gümrük Vergisi muafiyeti de sağlanmaktadır. Belirtilen bu
hususlar ise ileriye etkili sonuçlar doğuracaktır. Zira karar metninde “kararın
yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğine” yer verilmiştir. Farklı bir
deyişle söz konusu devlet desteklerinden 24.02.2022 tarihinden sonra tanzim
edilen yatırım teşvik belgeleri yararlanabilecektir.
