Yazar: Vedat İLKİ*
I-
GİRİŞ
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından
kabul edilen Paris Prensipleri çerçevesinde kendi kurumsal yapısına uygun
olarak Ulusal İnsan Hakları Kurumları (UİHK) oluşturmaktadır. Bu çerçevede
Türkiye’de de 2016 yılında “Türkiye
İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK)” kurulmuştur(1).
TÜRKİYE
İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU KANUNU
Kanun Numarası: 6701 Kabul Tarihi: 06.04.2016
Yayımlandığı Resmî Gazete: Tarih: 20.04.2016 Sayı: 29690 Yayımlandığı Düstur:
Tertip: 5 Cilt: 57
30 Madde ve Geçici 1 madde ile 20.04.2016
yürürlüğe girmiştir.
II-
EŞİTLİK KURUMU KANUNU
Kanun’un amacı; insan onurunu temel
alarak insan haklarının korunması ve geliştirilmesi, kişilerin eşit muamele
görme hakkının güvence altına alınması, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden
yararlanmada ayrımcılığın önlenmesi ile bu ilkeler doğrultusunda faaliyet
göstermek, işkence ve kötü muameleyle etkin mücadele etmek olarak
tanımlanmıştır.
Kanun’un Ayrımcılıkla ilgili ana
hatları çizdiği 3. madde;
(1) Herkes, hukuken tanınmış hak ve
hürriyetlerden yararlanmada eşittir.
(2) Bu Kanun kapsamında cinsiyet, ırk,
renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet,
doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş temellerine dayalı
ayrımcılık yasaktır.
(3) Ayrımcılık yasağının ihlali
hâlinde, konuya ilişkin görev ve yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile
kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ihlalin sona erdirilmesi, sonuçlarının
giderilmesi, tekrarlanmasının önlenmesi, adli ve idari yoldan takibinin
sağlanması amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
(4) Ayrımcılık yasağı bakımından
sorumluluk altında olan gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri, yetki alanları
içerisinde bulunan konular bakımından ayrımcılığın tespiti, ortadan
kaldırılması ve eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirleri almakla
yükümlüdür.
TİHEK’in kurulmasıyla “insan haklarının korunması ve
geliştirilmesi, ayrımcılıkla mücadele ve eşit muamele hakkı ile işkence ve kötü
muameleye karşı mücadele ulusal önleme mekanizması” tek bir çatı altında
birleştirilmiştir(2).
III-
4857 MADDE 5 VE EŞİTLİK KURUMU KANUNU
6 yıl önce hayatımıza giren bu kanunla
birlikte özellikle birçok işveren açısından önem arz eden konuda ayrımcılık
uygulanması halinde idari ara cezası da gündeme geldi.
17.
Madde;
(5) 4857 sayılı Kanun’un 5. maddesi
kapsamına giren ayrımcılık iddialarına ilişkin başvurular, 4857 sayılı Kanun ve
ilgili mevzuatında belirlenen şikâyet usulleri izlendikten sonra herhangi bir
yaptırım kararı alınmadığı hâllerde yapılabilir.
Eşit
davranma ilkesi Madde 5
–
