Yazar: Ahmet EROL*
Yaklaşım / Mayıs 2022 / Sayı: 353
Kötü insanı nitelemek için başka sözcük arama; kötü, kötüdür. Ahmet EROL
I- GİRİŞ
Devlet ve Vakıf Üniversitelerinin birçoğunda üniversite bünyesindeki kitap ve dergi basımını gerçekleştirmek üzere basımevleri veya yayınevleri bulunmaktadır. Bu basımevleri veya yayınevleri yalnızca üniversiteler bünyesindeki fakülte, yüksekokul, enstitü ve diğere yönetim ve eğitim birimlerinin basım ve yayım gereksinimlerini karşılamak üzere kitap, dergi, üniversite içi gazete, broşür, doküman gibi basım ve yayım faaliyetlerini yürütmektedirler. Söz konusu basım veya yayınevleri ticari amaçla üniversite dışındaki gerçek ve tüzel kişilere herhangi bir hizmet sunumu ve mal tesliminde bulunmamaktadırlar. Bu koşullar altında söz konusu basımevleri veya yayınevlerinin kurumlar vergisi ve Katma Değer Vergisi (KDV) karşısındaki durumu yazımızın konusunu oluşturmaktadır.
II- KONUYA İLİŞKİN ANALİZ VE DEĞERLENDİRMELER
A- ÜNİVERSİTE MEVZUATI YÖNÜNDEN
T.C. Anayasası’nın 130/2. maddesi uyarınca; kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir. Anılan maddenin son fıkrası uyarınca; vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir.
Anayasa’nın 130. maddesindeki bu iki ayrı fıkradaki düzenlemelerden hareketle mali ve idari yönetimleri dışındaki tüm yönlerden vakıf üniversiteleri ile devlet üniversiteleri eşittir ve tümüyle aynı hukuki düzenlemelere tabidir.
Gerek devlet üniversiteleri ve gerekse vakıf üniversiteleri ticari amaç güdemezler. Dolaysıyla şu anki hukuki düzenlemelere göre Anayasa hükmü değişmedikçe ticari kazanç elde etmek amacıyla üniversite kurulamaz. Durum böyle olunca vakıflar tarafından kurulan ve öğrencilerine genel anlamda (burslu okutulan öğrenciler dışında) bedeli karşılığı eğitim hizmeti sunulan üniversitelerde de toplanan paraların üniversite amaçları dışında kullanılması ya da başka bir kurum veya kuruluşa aktarılması hukuken olanaklı değildir.
Anayasa’nın 130. maddesindeki hüküm dikkate alındığında, Türkiye Cumhuriyeti hukuki düzenlemelerinde “üniversite” kavramı geçtiğinde bunun hem devlet hem de vakıf üniversitelerini kapsadığı tartışmasızdır.
Gerek devlet ve gerekse vakıf üniversiteleri yapısı içinde üniversite içindeki kitap, dergi, gazete, broşür ve çeşitli dokümanları basmak üzere kurulmuş, üniversite dışına ticari anlamda hizmet sunumu ve mal teslimi olmayan basımevi, yayınevi veya matbaaların faaliyetlerinin ticari bir boyutu söz konusu değildir.
B- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK),
· 1/1-c maddesiyle iktisadi kamu kuruluşları vergi mükellefiyeti kapsamına alınmış;
