Faiz ve dövizde yaşanan yükseliş borsa ve altında sert değer kayıplarını getirirken yatırım tercihlerinde dengeleri değiştirdi. Gelişmekte olan ülkelerden para çıkışları sürerken, gelişmiş ülkelerin borsaları daha dirençli ve kurları yükseliyor
Döviz ve faizde yükseliş devam ediyor. Artışın devamı halinde önümüzdeki dönemde dengelerin değişmesi hiç de şaşırtıcı olmayacak. Zira faizde tarihi dip seviyelerin görülmesinin ardından başlayan kıpırdanmanın süreklilik arz etmesi paranın akışının yönünü de değiştirebilir. Kuşkusuz böylesi bir durumda meselenin sadece ekonomik boyutunu değil sosyal ve siyasal boyutunu da birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Tansiyonun artması ya da belli bir dozda sürekliliğini koruması ister istemez yabancı sermayenin gelişinde tereddütlere yol açabildiği gibi mevcut sıcak paranın da kademeli olarak çıkışına sebep olabilir. Gezi protestoları ile birlikte başlayan gerginlik sonrasında durulduysa da şimdilerde farklı bir platformda devam ediyor.
Özellikle de AB ülkeleri ile gözlenen atışmalar orta ve uzun vadede ekonomiye de olumsuz etkide bulunabilir. Kuşkusuz uluslararası sermayenin ilgisinde gözlenecek düşüş piyasalara olumsuz yansıyacaktır. Mevcut haliyle dahi faiz oranlarındaki artış firmaların borçlanmalarında maliyetin artmasına neden olurken döviz borcu olan firmaların borç yükü de artış kaydetmekte. Bu durum ister istemez şirketlerin mali yapılarındaki göstergelerin olumsuza dönmesine neden olurken, etkisini borsalarda da göstermekte. Yatırımcı ise yeni durum karşısında alternatif yatırım arayışına giriyor. Bir kısmı yükselen faizlere bağlı olarak alternatif araçları değerlendirmeyi düşünürken faize dayalı alternatifleri tekrar önce çekenlerin sayısında da artış gözlenebilir. Diğer taraftan “düşerken alınır” şiarına bağlı olanlar ise borsayı ve altını daha yakından takibe aldı. Meseleye bu perspektif ile bakan yatırımcılar, özellikle düşen borsa ve altına pek de mesafeli değiller. Onlar alt seviyelerde maliyet oluşturmak için zaman kollarken daha fazla kazanmanın yolu olarak dip seviyelerden alımı görmekteler.
Gelişmekte olan ülkeler…
ABD Merkez Bankası’nın (FED) tahvil alımlarını azaltmasının gelişen piyasalardan para çıkışını hızlandıracağı düşüncesiyle yapılan satışlar, beraberinde gelişen piyasaların borsalarında sert düşüşlerin yaşanmasına neden oldu. MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi’nde geçtiğimiz hafta son bir yılın en sert haftalık düşüşü gerçekleşti.
FED ’in açıklaması sonrasında hisse senedi ve tahvil fiyatlarının daha yukarı gitmesinin zor olduğuna işaret eden yatırım bankaları ise yatırımcılara gelişmiş piyasa hisse senetlerindeki risklerini azaltmalarını tavsiye etmeye başladı.
Gelişen piyasalarda başlayan satış dalgasından Borsa İstanbul’da nasibine düşeni aldı. Halihazırda borsada 31 Mayıs günü Gezi Protestoları ile başlayan satış dalgası devam ediyor. BIST 100 Endeksi’nin son bir aydaki değer kaybı yüzde 21. MSCI Türkiye Endeksi de son bir ayda yüzde 22’lik değer kaybı ile gelişen piyasalarda en fazla değer kaybeden ülke konumunda bulunuyor.
Bankaları vurdu
Faizlerin yükselişe geçmesi ile birlikte endeksin yükselişinde lokomotif rol konumunda bulunan bankaların bilançolarının olumsuz etkileneceği beklentisi ağırlık kazanmaya başladı. Sözkonusu beklenti ister istemez yatırımcıların, banka hisselerinde satışa geçmelerine neden olurken, endeksinde de değer kaybı arttı.
Yaşanan gelişmelere bağlı olarak bankaların piyasa değeri son 30 günde 60 milyar TL erirken,Garanti Bankası’ndaki değer kaybı 13.6 milyar TL’ye çıktı. İş Bankası’ndaki erime 10 milyar TL olurken bankaların piyasa değerindeki bir aylık erime ise yüzde 26.39’u buldu.
ALTINDA ALIM FIRSATLARI
FED’in açıklamaları piyasaları dalgalandırdı. Varlık alımlarında kısıntıya gideceği beklentisi ile kıymetli madenlerde sert düşüş yaşandı.
Bazı yatırımcıların altının değer koruma özelliğine olan güvenlerini yitirmelerinin etkisi ile altındaki düşüş bu yıl yüzde 22’ye kadar çıktı ve ons 1981’den bu yana en büyük yıllık düşüşünü yaşadı.
Yatırım gurusu Mark Faber, 1999 ve 2011 arasında altın ve gümüşün en iyi performans gösteren varlıklar olduğunu hatırlattı. Şimdi altında bir düzeltme olduğunu vurguluyor ve şu anda düşük fiyata yaklaştığımızı düşünüyor. Bazı analistler de faizlerdeki yükselişin olası sonuçlarının bilinmiyor olmasının yaratacağı tedirginlikle altının yeniden güvenli liman olacağı öngörüsünde bulunuyor.
