E-Yaklaşım / Temmuz 2023 / Sayı: 367
I- GİRİŞ
Ülkemizin yaşamış olduğu büyük deprem felaketi sonrası kamu harcamalarının finansmanı için ilave kaynaklara ihtiyaç duyulmuş ve doğrultuda vergi oranlarında yukarı yönlü dönemsel bir farklılaştırma yerine, kurumlar vergisi mükelleflerinin kanuni düzenlemeler uyarınca vergi matrahından istisna edilen gelir unsurları ile matrahtan yapılan indirim unsurları üzerinden bir ilave bir vergilendirmeye gidilmiştir.
Bu alanda yapılacak olan vergilemenin dönemsel ihtiyaçtan kaynaklı olarak tam ve doğru yapılması önemlidir. Bu sebeple ek vergilemenin yapılacağı dönem matrah artırım dönemi olmasına rağmen matrah artırımının vergi incelemesi karşısındaki koruyucu gücünün ek vergi incelemelerinde kullanılamayacağı Kanunla hüküm altına alınmıştır.
Bu verginin Hazine için ek bir gelir olmasından hareketle gerek matrah artırımında bulunan mükellefler gerekse matrah artırımında bulunmayan mükellefler nezdinde istenilen (beklenilen) tahsilatların yapılamaması ve yahut yapılsa bile buradaki gelirlerin vergi incelemesi ile artırabileceğine idarece kanaat getirilmesi halinde, resen yapılacak ek vergi incelemelerinin kaçınılmaz olacağını değerlendirmekteyiz.
II- İŞTİRAK KAZANÇLARINDA EK VERGİ
7440 sayılı Kanun’un 10. maddesinin yirmi yedinci fıkrası hükmüne göre, kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, 2022 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmek suretiyle, 5520 sayılı Kanun ile diğer Kanunlarda yer alan düzenlemeler uyarınca kurum kazancından indirim konusu yapılan istisna ve indirim tutarları ile aynı Kanun’un 32/A maddesi kapsamında indirimli kurumlar vergisine tabi matrahları üzerinden, dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin % 10 oranında, 5520 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen istisna ile yurt dışından elde edilen ve en az % 15 oranında vergi yükü taşıdığı tevsik edilen istisna kazançlar üzerinden ise % 5 oranında ek vergi hesaplanır ve bu verginin ilk taksiti kurumlar vergisinin ödeme süresi içinde, ikinci taksiti bu süreyi takip eden dördüncü ayda ödenir.
Buna göre, ek verginin konusuna giren iştirak kazançları Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7440 Sayılı Kanun Genel Tebliği’nde (Seri No:3) aşağıdaki şekilde sayılmıştır.
|
Verginin Konusu İstisna Kazanç |
Kanuni Düzenleme |
Ek Vergi Oranı |
|
a) İştirak Kazan&cced…
|
