E-Yaklaşım / Ekim 2023 / Sayı: 370
I- GİRİŞ
Vergi, kamu harcamalarının finansmanında ihtiyaç duyulan gelir unsurlarının başında gelmektedir. Devlet anlayışında meydana gelen değişmeler, verginin kamu gelirleri politikasında yerine getirdiği görevi günden güne önemli hale getirmiştir. Devlet, kanunun kendisine verdiği yetkiye dayanarak mükelleflerden vergi tahsil edebilmektedir. Vergi bilindiği üzere karşılıksız ve cebr unsuruna dayalı bir kamu geliridir.
Vergi, fiskal ve ekstra fiskal amaçlarla salınabilmektedir. Mali idare bir yıl içerisinde topladığı vergilerle kamusal mal ve hizmet üretimini gerçekleştirmektedir. Ek olarak, devlet oluşturulan kalkınma programlarında yer verilen mali hedefleri de gerçekleştirmeye çalışmaktadır.
Mali idare belirlenen hedefler doğrultusunda mükelleflerin vergisel yükümlülükleri ile ilgili konularda ikincil yasal düzenleme araçları ile uygulamaya yön verebilmektedirler. Vergi idaresinin bir konu hakkında mükelleflere verdiği görüşler ise zaman zaman vergi yargısına konu olabilmektedir. Bağımsız mahkemeler idarenin görüşünü onaylayabilmekte veya bunun hukuka aykırı olduğunu belirterek iptalini sağlayabilmektedirler.
Ülkemizdeki vergisel gündemi meşgul eden tartışmalardan birisi de bu şekilde vergi yargısına intikal etmiş ve sonunda vergi uyuşmazlıkları alanındaki yüksek mahkeme olan Danıştay, vergi idaresini haklı bulmuştur. Uyuşmazlık konusu ise serbest meslek kazancı elde eden YMM, SMMM, avukat, doktor, mimar, mühendis gibi serbest meslek erbablarının mesleklerini ifa ederken kullandıkları ceket, pantolon, gömlek, ayakkabı vb. dış giyim eşyaları için yaptıkları harcamaların serbest meslek kazancının (gelir vergisine esas matrah) tespitinde gider olarak dikkate alınamayacağı ile ilgilidir. Bu çalışmada serbest meslek erbablarının mesleklerini ifa ederken kullandıkları dış giyim giderleri, Danıştay 4. Dairesi’nin 21.09.2022 tarihli ve E.2022/1525, K.2022/4993 sayılı bağlamında ele alınmaya çalışılacaktır.
II- SERBEST MESLEK KAZANCI
193 sayılı GVK’nın 2. maddesinde gelir unsurlarına yer verilmiştir. Madde metni şöyledir:
“Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:
1. Ticarî kazançlar,
2. Ziraî kazançlar,
