T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Tarih: 22.05.2020
Sayı: 15591373-010.06.01-E.6221073
Konu: Türkiye-Hırvatistan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi
GENELGE
2020/16
Türkiye Cumhuriyeti ile Hırvatistan Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi 12 Haziran 2006 tarihinde imzalanarak 1 Haziran 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
BİRİNCİ KISIM
GENEL AÇIKLAMALAR
Sözleşme; Genel Hükümler, Uygulanacak Mevzuat, Özel Hükümler, Çeşitli Hükümler ile Geçici ve Son Hükümler olmak üzere 5 bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölüm genel hükümleri içermekte olup sırasıyla akit taraf vatandaşlarının eşit muameleye tabi tutulması, sosyal güvenlik alanındaki hakların diğer akit tarafta da kullanılabileceğine ilişkin hükümler,
İkinci bölümde, çalışanlar, geçici görevliler, uluslararası taşımacılık personeli ve gemi adamları ile diplomatik temsilcilik görevlilerinin hangi akit tarafın sosyal güvenlik mevzuatına tabi tutulacağı ve geçici görev süresinin azami sınırlarına ilişkin hükümler,
Üçüncü bölümde hastalık ve analık sigortası, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, ölüm yardımı, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ve işsizlik yardımlarına ilişkin hükümler,
Dördüncü bölümde, Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin çeşitli hükümler, Beşinci bölümde ise Sözleşmenin yürürlüğe girmesi ve yürürlükte kalma süresi ile sözleşme öncesi ve sonrası haklara ilişkin hükümler yer almaktadır.
1. Kavramlar
Bu Genelgede geçen:
1. Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu,
2. Kanun: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu,
3. Sözleşme: Türkiye Cumhuriyeti ile Hırvatistan Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesini,
4. İdari Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Hırvatistan Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin Uygulanmasına İlişkin İdari Anlaşmayı,
5. Mevzuat: Sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen sosyal güvenlik rejimleri ve sigorta kollarına ilişkin her iki Akit Taraf ülkesinde yürürlükte olan kanunlar, tüzükler ve diğer hukuki mevzuatı,
6. Yetkili Kurum: Sözleşme kapsamında yer alan mevzuatın uygulanmasından sorumlu kurumları,
7. Yetkili Makam: Sözleşme kapsamında yer alan mevzuatın uygulanması ile görevli olan Bakanlıkları,
8. Akit Taraflar: Türkiye Cumhuriyetini ve Hırvatistan Cumhuriyetini,
9. Sigortalı: Sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen mevzuatların uygulandığı ve uygulanmış olduğu kimseleri,
10. Hak Sahibi: Yardımlar hangi mevzuata göre yapılıyorsa, o mevzuata göre hak sahibi olarak tanımlanan veya öyle kabul edilen kimseleri,
11. Sigortalılık Süresi: Sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen mevzuatlara göre prim veya kesenek ödenmiş, ödenmiş sayılan ya da bu mevzuatlara göre tanınan tanınan süreleri,
12. Aile Bireyi: Yetkili kurumca uygulanan mevzuata göre aile bireyi olarak tanımlanan veya öyle kabul edilen kimseleri,
13. Aylık, Gelir ve Yardım: Sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen mevzuatlarda öngörülen herhangi bir aylık, gelir ve yardımı,
14. Daimi İkamet/Oturma: Hukuki kurallara uygun ve kayıtlı olarak kişinin ikamet ettiği yeri,
15. Geçici İkamet/Bulunma: Akit taraflardan birinin ülkesinde daimi ikametgahı olan kimsenin, diğer akit tarafın ülkesinde geçici olarak bulunmasını,
ifade eder.
2. Sözleşmenin Uygulama Alanı
Sözleşme, malullük, yaşlılık, ölüm, hastalık, analık, iş kazası ve meslek hastalığı ile genel sağlık sigortası ve işsizlik sigortalarının uygulanmasında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklarda dahil olmak üzere bu kapsamda gelir/aylık alanlar ve bunların aile bireylerini kapsamaktadır.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklar, Sözleşme kapsamında olup bu kapsamdaki kişiler Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gibi değerlendirilecektir. Bu kapsamda çalışanlar ve aylık sahipleri hakkında Hırvatistan irtibat kurumları ile yapılacak yazışmalara Kurum aracılık yapacaktır. Ancak talep formülerlerinin düzenlenerek Kuruma intikal ettirilmesi ile ilgili işlemler, ilgili sandık tarafından gerçekleştirilecektir.
Bununla birlikte Sözleşme, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları uygulamaları bakımından Kanunun 4/1-(b) bendine tabi bağımsız çalışanları ve Kanunun 4/1-(c) bendine tabi devlet memurlarını kapsamaktadır.
3. Yetkili Kurumlar
Türkiye bakımından yetkili kurum Sosyal Güvenlik Kurumu olup, sadece işsizlik sigortası bakımından yetkili kurum Türkiye İş Kurumu’dur. Hırvatistan bakımından yetkili kurumlar ise Sağlık Sigortası Kurumu, Hırvatistan Emekli Sandığı ve Hırvatistan İş Bulma Kurumu’dur.
İKİNCİ KISIM
