Yazar: ALTAR OMER ARPACI
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Mart 2024 / Sayı: 375 I- GİRİŞ Ticari kazancın tespitinde Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesinin 3 numaralı bendinde; işle ilgili olmak şartıyla mukavelenameye veya ilama veya Kanun emrine istinaden ödenen zarar ziyan ve tazminatların indirimi hüküm altına alınmıştır. Ancak, her ödenen zarar, ziyan ve tazminatın gider olarak indirilebilmesi mümkün değildir. Bu çalışmamızda zarar, ziyan ve tazminat giderleri konusu vergisel açıdan hukuksal yapısı ve uygulamaya ilişkin özellik arz eden hususlar belirtilerek irdelenecektir. II- GİDER KAYDI İÇİN ARANAN ŞARTLAR A- ZARAR, ZİYAN VE TAZMİNATIN İŞLE İLGİLİ OLMASI Ticari Kazancın tespitinde, her giderin…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Şubat 2024 / Sayı: 374 I- GİRİŞ Bir derneğin kamuya yararlı dernek sayılmasına ilişkin şartlar 2908 sayılı mülga Dernekler Kanunu’nun 58. maddesinde düzenlenmiş bulunmaktaydı. 5253 sayılı yeni Dernekler Kanununda ise konu 27. maddede düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin birinci fıkrası uyarınca, bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için; . En az bir yıldan beri faaliyette bulunması, . Amacının ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olması, gerekmektedir. Kamuya yararlı dernek statüsü, ilgili bakanlıkların ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüşü de alınarak…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Ocak 2024 / Sayı: 373 I- GİRİŞ TTK’nın ticaret şirketleri ile ilgili getirmiş olduğu önemli müesseselerden bir tanesi de ortakların şirkete sermaye koyma borcudur. TTK’nın 128. maddesi hükmüne göre, ”ticaret şirketlerinde şirketin her ortağı, usulüne göre düzenlenmiş ve imza edilmiş şirket sözleşmesiyle koymayı taahhüt ettiği sermayeden dolayı şirkete karşı borçlu durumundadır.” TTK’ya göre, gerek anonim şirketlerin kuruluşunda gerekse sermaye artırımı sırasında ortaklar taahhüt ettikleri nakdi sermayenin itibari değerlerinin en az % 25’ini şirketin ticaret siciline tescilinden önce ödemek zorundadırlar. Burada nakdi sermaye taahhüdü söz konusu olduğu için bu tutar peşin olarak…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Aralık 2023 / Sayı: 372 I- GİRİŞ Bina vergisi, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun birinci kısmında düzenlenmiştir; daimi ve geçici muafiyetleri Kanun’un 4 ve 5. maddelerinde, verginin nispeti ise 8. maddesinde belirlenmiştir. Emlak Vergisinin mevzuu Emlak Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye sınırları içinde bulunan binalar Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre Bina Vergisine tabidir. Bina vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikiside yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder. Bir binaya, paylı mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler. Elbirliği mülkiyette malikler vergiden müteselsilen sorumlu olurlar. Kanun’un 8. maddesine göre;…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Kasım 2023 / Sayı: 371 I- GİRİŞ Gelir Vergisi Kanunu’nun 81. maddesinde düzenlenen ferdi işletmeler ile kolektif ve adı komandit şirketlerin sermaye şirketlerine devrinde katma değer vergisi ertelemesi söz konusudur. Ancak bu maddede düzenlenmiş bulunan “devir”, Türk Ticaret Kanunu’nda “birleşme” olarak geçmektedir. Zaten devir müessesesi şirketlerin birleşmelerinin özel bir şeklini teşkil etmektedir. İşletmelerin büyümesi (işletme ölçeğinin büyümesi) ile pozitif içsel ve dışsal ekonomiler (tasarruflar) belirgin bir şekilde artmakta, böylelikle iktisadi kaynakların etkin kullanımı sağlanmaktadır. Bu pozitif ekonomiler sonucunda sağlanan avantajların en önemli örneklerini; . iş bölümü ve uzmanlaşma nedeniyle sağlanan avantajlar, .…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Ekim 2023 / Sayı: 370 I- GİRİŞ İşletmelerle doğrudan ilgili olan işletme sahip veya ortaklarının yanı sıra o işletme ile ticari, mali ve ekonomik ilişkiler kuran işletmeler veya toplum bireyleri, kredi, finans ve yatırım kuruluşları ile çeşitli kamu kurum ve kuruluşları işletmenin faaliyet sonuçları ile ilgilenmekte ve bu konuda sağlıklı ve güvenilir bilgi sahibi olmak istemektedirler. İşletmelerin faaliyet ve sonuçları konusunda bilgi kaynağı ise işletmenin muhasebe kayıt ve belgeleri ile bunlara dayanılarak hazırlanmış mali tablolardır. Bir işletmenin faaliyeti neticesinde kâr veya zarar söz konusudur. İşletmelerin kâr ya da zararının belirlenebilmesi için işletme…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Eylül 2023 / Sayı: 369 I- GİRİŞ Damga vergisi ticari resmi ve medeni işlemlerden alınan bir muamele vergisidir. Ancak burada göz önünde bulundurulması gerekli husus bu işlemlerin değil, bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kâğıtların vergiye tabi olduğudur. Yani bir hukuki muamele dolayısıyla birden fazla kâğıt düzenlendiği takdirde bu kâğıtlardan herbiri Damga Vergisi Kanundaki diğer şartları taşımak kaydıyla ayrı ayrı damga vergisine tabi tutulacaktır. Buna karşılık kişiler arasında Kanunda yazılı kâğıdın kapsamına giren bir muamele yapıldığı halde herhangi bir kağıt düzenlenmediği takdirde damga vergisi doğmamaktadır. 488 sayılı Damga Vergisi Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Ağustos 2023 / Sayı: 368 I- GİRİŞ Ticari kazancının tespitinde iki temel ilke söz konusudur. Bunlardan birincisi tahakkuk esası, ikincisi ise dönemsellik esasıdır. Tahakkuk esasına göre, kazancın tespitinde ödeme veya tahsilat dikkate alınmaz. Bir hasılat unsurunun doğuşu (tahakkuku) yeterli olup tahsil edilmiş olması şart değildir. Aynı şekilde bir gider unsurunun doğuşu (tahakkuku) yeterli olup ödenmiş olması şart değildir. Burada tahakkuktan kasıt hasılat veya giderin mahiyet ve tutar olarak kesinleşmesidir. Dönemsellik kavramı, işletmelerin sınırsız kabul edilen yaşam sürelerinin belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden ayrı olarak saptanmasını ifade etmektedir. 1…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Temmuz 2023 / Sayı: 367 I- GİRİŞ Zirai faaliyet arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade eder. Zirai faaliyetin vergilendirilmesinde genel ilke hasılatlar üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi uyarınca tevkifat yapılmasıdır (GVK Md. 53). Gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçilerin bu gelirlerini beyan etmemeleri nedeniyle, tevkif edilen verginin mahsup imkânı olmadığından, hasılat üzerinden yapılan tevkifat nihai bir…
Yazar: Altar Ömer ARPACI* E-Yaklaşım / Haziran 2023 / Sayı: 366 I- KURUMLAR VERGİSİ VE KDV AÇISINDAN BELEDİYELER VE BELEDİYE ŞİRKETLERİ 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 1/1. maddesinde; Türkiye’de ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin, 1/3-g maddesinde de; genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin KDV’ye…
