Yazar: ÇETİN SONKAYA

  Yazar: Çetin SONKAYA*   E-Yaklaşım / Ocak 2025 / Sayı: 385     I- GİRİŞ   Ekonomik yapı ve ilişkilerdeki dönüşüm, kadın ve erkeğin geleneksel rol ve sorumluluklarında değişikliklere neden olmuştur. Kadının aktif bir şekilde ve ücretli olarak çalışma hayatındaki varlık hikâyesi, ev hizmetlerinin aile bireyleri dışında üçüncü şahısların istihdamıyla yerine getirilmesi sonucunu doğmuştur.   Ev hizmetlerinde istihdam oranlarının artışı, iş uyuşmazlıklarının da artmasına zemin hazırlamıştır. Bu uyuşmazlıklarda kritik husus, ev hizmetlerinde gerçekleştirilen görevlerin İş Kanunu kapsamına girip girmediğinin belirlenmesidir. Mevzuat riskinin yönetilmesine katkı sunmak amacıyla çalışmamızda, Yargıtay kararlarında ev hizmetleri kavramı ve iş ilişkisinin konusunu oluşturan görev tanımları…

  Yazar: Çetin SONKAYA*   E-Yaklaşım / Aralık 2024 / Sayı: 384     I- GİRİŞ   Geçici koruma, ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen kitlesel akın olaylarına acil ve pratik çözümler bulmak üzere geliştirilen (tepkisel) bir koruma biçimdir([1]). Geçici koruma sağlanan yabancılar, Suriye’deki savaştan kaçarak ülkemize sığınan Suriyeliler ile gündem olmuş, politik ve stratejik seviyede yönetilmesi gereken büyük ölçekli bir sorun olmuştur.   2011 yılından günümüze ülkemizde sayıları milyonlarla ifade edilen büyüklüklerle istatistiklere yansıyan geçici koruma sağlanan yabancıların çalışma hayatındaki varlığı, bu statüdeki yabancıların mevzuata uygun çalıştırılması gerekliliğini de beraberinde getirmiştir. Mevzuat riskinin yönetilmesine katkı sağlamak amacıyla çalışmamızda;…

  Yazar: Çetin SONKAYA*   E-Yaklaşım / Kasım 2024 / Sayı: 383     I- GİRİŞ   Uluslararası işgücüne ilişkin politikaların belirlenmesi, uygulanması, izlenmesi ile yabancılara verilecek çalışma izni ve çalışma izni muafiyetlerine dair iş ve işlemlerde izlenecek usul ve esaslar, yetki ve sorumluluklar ve uluslararası işgücü alanındaki hak ve yükümlülükler 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nda düzenlenmiştir.   Yabancı çalışma hakkı ve izinleri konusunda doğru uygulama geliştirmek için 6735 sayılı Kanun dışında 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu başta olmak üzere ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin de dikkate alınması gerekir. Bu gerekliliğin somut örneği uluslararası koruma statüsüne sahip yabancıların…

  Yazar: Çetin SONKAYA*   E-Yaklaşım / Ekim 2024 / Sayı: 382     I- GİRİŞ   Dinsel ritüellerin yerine getirilmesine yönelik bir gereksinimden doğan hafta tatili([1]), sağlık ve güvenlik gereklilikleri ve sosyo-kültürel ihtiyaçların karşılanması gibi gerekçelerle günümüz hukuk sisteminde([2]) ve istihdam ilişkileri pratiğinde dinlenme hakkı bağlamında yerini bulmuştur.   4857 sayılı İş Kanunu’nda düzenlendiği şekli ile hafta tatili ücretli bir haktır: Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam ödenir([3]).   Hafta tatilinin kullandırılmasındaki hatalar işveren tarafından istenmeyen maliyetlerin yüklenilmesine neden olacaktır (Adli süreçte dava ve yargılama giderlerine mahkûm olma, işgücü verimliliğinde…

  Yazar: Çetin SONKAYA*   E-Yaklaşım / Eylül 2024 / Sayı: 381     I- GİRİŞ   İstidam ilişkileri pratiğinde belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinde ağırlıklı olarak uyuşmazlık konusu yapılan tazminatlardan biri ihbar tazminatıdır. İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir nedeni olmaksızın ve usulüne uygun bildirim süresi tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat türüdür([1]).   4857 sayılı İş Kanunu’nda ihbar süreleri ve ihbar tazminatına ilişkin düzenlemeler bulunmakla birlikte ihbar tazminatının tavanına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Çalışmamızda mevzuat boşluğu dikkate alınarak, ihbar sürelerinin hakkaniyete uygun olarak belirlenmediği durumda ihbar tazminatında takdiri indirim talebinin meşruiyeti noktasında değerlendirmelerde bulunulacaktır.…

Yazar: Çetin SONKAYA* E-Yaklaşım / Ağustos 2024 / Sayı: 380 I- GİRİŞ   Süt izninin kullandırılma esasları 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında olsun veya olmasın tüm işçiler için anılan Kanun’un 74. maddesinde genel hatları ile düzenlenmiştir([1]).   İşyerlerindeki gebe, yeni doğum yapmış veya emziren işçilerin işteki güvenlik ve sağlığının sağlanması ve geliştirilmesini destekleyecek önlemler ile emzirme odalarının veya çocuk bakım yurtlarının (kreş) nasıl kurulacağı ve hangi şartları taşıyacağına yönelik hususlar, Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik([2]) ile düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik hükümleri incelendiğinde; yönetmeliğin süt iznin uygulamasında karşılaşılan sorunların çözümüne ilişkin detay düzenlemeleri…

Yazar: Çetin SONKAYA* E-Yaklaşım / Temmuz 2024 / Sayı: 379 I- GİRİŞ Toplu iş mevzuatımızda yetki müessesi; toplu görüşme çağrısı yapılmasından toplu iş sözleşmesinin imzalanmasına kadar olan süreçte tanımlanmış hakların kullanılmasında önkoşuldur. Toplu iş hukukunun uygulamasında yetki kurallarının işletilmesinde hukuki uyuşmazlıkların umumiyetle yetkili işçi sendikasının tespiti konusunda yoğunlaşmakla birlikte işveren tarafında yetki kurallarının işletilmesi toplu iş sözleşmesi sürecinde hukuka uygunluk risklerini bünyesinde barındırmaktadır. Mevzuat riskinin yönetilmesine katkı sağlamak amacıyla çalışmamızda; sendika üyesi olmayan işveren için toplu iş hukukunda yetki koşulları noktasında değerlendirmelerde bulunulacaktır. II- KAVRAMSAL ÇERÇEVE A- TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ Toplu iş sözleşmesi; iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine…

Yazar: Çetin SONKAYA* E-Yaklaşım / Haziran 2024 / Sayı: 378 I- GİRİŞ Toplu iş sözleşmesinin imzalanması için yetkili işçi sendikasının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Bakanlık) teşkilatınca belirlenmesi gerekir. Yetki tespit sürecinde işverenin pasif olduğu düşünülse de işverenin iş ve sosyal güvenlik mevzuatındaki yükümlülüklerini yerine getirilmesindeki hassasiyet yetki tespit işlemlerinin doğruluk ve güvenirliği açısından önem arz etmektedir. Yetkili işçi sendikasının belirlenmesinde mevzuat ve tecrübe edilen sorunlar dikkate alınarak mevzuat riskinin yönetilmesine katkı sağlamak üzere çalışmamızda; toplu iş sözleşmesi taraflarınca işyeri ve işletmede çalışan işçi ve sendikalı işçilerin sayılarının belirlenmesi yönetim sürecinde dikkate alınması gereken hususlar senaryolar üzerinden somutlaştırılmaya çalışılacaktır. II- KAVRAMSAL…

Yazar: Çetin SONKAYA* E-Yaklaşım / Mayıs 2024 / Sayı: 377 I- GİRİŞ Türk toplu iş hukukundaki normatif düzenlemelerde işkolu kavramı önemli bir yer tutmaktadır([1]). İşkolu müessesi; işçi ve işveren sendikalarının örgütlenmesinde ve sendikal faaliyetlerde, sendika üyeliğinin geçerliliğinde, yetkili sendikanın belirlenmesinde, toplu görüşme süreci nihayetinde imzalanacak toplu iş sözleşmesinin türünün tayininde ve bağıtlanan toplu iş sözleşmesinden faydalanma esaslarının işletilmesinde, toplu iş mevzuatının uygulama zeminini oluşturmaktadır. İşkolu tespit sürecinde yaşanan sorunları dikkate alarak mevzuat riskinin yönetilmesine katkı sağlamak amacıyla çalışmamızda; genel olarak işkolu ve önemi hakkında bilgilendirme yapılacak, Yargıtay kararları esas olmak üzere işkolu tespit sürecinde çalıştırılacak kurallar senaryolar üzerinden…

Yazar: Çetin SONKAYA* E-Yaklaşım / Nisan 2024 / Sayı: 376 I- GİRİŞ 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin (KHK) 127. maddesi ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Geçici 23 ve Geçici 24. maddelerinde beyan edilen kamu kurumu ve/veya iştiraki şirketlerde kadroya alınan işçilerin iş sözleşmelerinin kıdem tazminatı almaya hak kazanacak nedenlerle (Emeklilik evlenme, askerlik, vb.) son bulması halinde, tazminata esas kıdem sürelerinin tespitinin yakın gelecekte uygulamada yaşanacak önemli sorunlardan biri olacağı öngörülmektedir. 696 KHK ve uygulama mevzuatında kadroya geçirilen işçilerin tazminata esas hizmet sürelerinin tespitine ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Mevzuat boşluğunun Yargıtay kararları ile doldurulacağı düşünülse de Yüksek Mahkeme kararları incelendiğinde; adli süreçte…