Yazar: FAHRETTİN YÜKSEK
Yazar: Fahrettin YÜKSEK* E-Yaklaşım / Ocak 2025 / Sayı: 385 I- GİRİŞ Sosyal güvenlik mevzuatında çalışanlara ilişkin olarak genel anlamıyla; Sigortalı sayılanlar, sigortalı sayılmayanlar ve bazı sigorta kollarının uygulanacağı sigortalılar (kısmi sigortalılar) başlığı altında sınıflandırmalar yapılmıştır. Bu sayılan başlıkların altında yer alanlar için çeşitli hükümler ve ayrıntılar mevcut olup tamamına yakınında netlik söz konusuyken işverenlerin eşleri konusunda tüzel kişi işvereni ile özel/şahıs işletmesi işvereni eşlerinin sigortalılıkları konusunda tereddütler söz konusudur. Bu tereddütlere ilişkin olarak yapılan hatalı işlemler neticesinde eşlerini sigortalı göstermeleri zaruri olan işverenler aksi işlem tesisi neticesinde Sosyal Güvenlik Kurumu’nun kayıt dışı eleman çalıştırma…
Yazar: Fahrettin YÜKSEK* E-Yaklaşım / Aralık 2024 / Sayı: 384 I- GİRİŞ Son yıllarda spor arenasında uluslararası düzeyde gerek bireysel gerekse de bazı takım sporlarındaki başarılar ve bu başarılar ışığında sporculara gerek devletin verdiği ödüller gerek sponsorlardan elde ettikleri kazançlar gerekse de kulüplerinden elde ettikleri yüklü miktardaki maddi kazanım bilhassa genç kuşağın spora olan ilgisini arttırmıştır. Yine bilhassa gençlerin kötü alışkanlıklardan uzak tutulması amacıyla ülkemizde yüz binlerce kişi başta savunma/dövüş sporları, futbol, basketbol ve voleybol olmak üzere onlarca farklı branşa yönlendirilerek lisanslı olarak önce amatör olarak spor hayatına başlatılıp şahıslar kendilerini geliştirerek sonrasında profesyonelleşme çabası…
Yazar: Fahrettin YÜKSEK* E-Yaklaşım / Kasım 2024 / Sayı: 383 I- GİRİŞ Çalışma hayatına girdikten sonra vatani hizmetini yapacak olan asker adayları ile işverenlerinin hak ve ödevlerini bilmesi sonradan karşı karşıya kalınacak anlaşmazlıkların ve sorunların önüne geçmek adına büyük önem taşıdığı herkesin malumudur. Makalemizde askere gitmek için iş akdini fesheden işçinin hangi haklardan hangi şartlarda yararlanabileceği, işvereninin işçisine karşı yükümlülükleri ve taraflar açısından sürecin aksamadan tamama erdirilmesi kafalardaki soru işaretlerinin giderilmesi için bilinmesi gerekenlere değinmeye çalışacağız. II- YASAL MEVZUAT VE KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Askerlik hizmetini yapacak çalışanların işten ayrılma, tazminat isteme ve işe geri dönüş gibi…
I- GİRİŞ Bir önceki makalemizde Sosyal Güvenlik Kurumu’nun kayıt dışı çalışmanın önüne geçmek amaçlı uygulamalarından, il emniyet müdürlüklerince, kullanım amacı ticari olan araçların trafik idari para cezası karar tutanaklarına ilişkin araç plakası, sürücünün TC Kimlik Numarası, adı ve soyadı ile diğer bilgilerinin SGK’ya ulaştırılması sonucu yapılan taramalarda intikal eden bilgilerin 2015/25 sayılı Genelge hükümleri çerçevesinde değerlendirilmekte ve kayıt dışı çalıştığı tespit edilen sigortalıların tescil işlemleri gerçekleştirilerek işveren statüsündeki ticari araç sahiplerine de cezai yaptırımlar uygulanmakta olduğunu belirtmiştik. Makalenin sonuç kısmında bir sonraki makalemizde hangi durumlarda hangi itirazların kabul görebileceği hangi durumlarda itirazların yersiz olacağı durumlarına değinmeye…
Yazar: Fahrettin YÜKSEK* E-Yaklaşım / Eylül 2024 / Sayı: 381 I- GİRİŞ Çalışma hayatının en büyük kanayan yaralarından olan kayıt dışı çalışmanın önüne geçmek amaçlı olarak uygulamada olan usullerden biri de kolluk kuvvetlerinin trafik denetimlerinde cezai işlem uygulanan ticari araç sürücülerinin bilgilerini Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi sonrası trafik cezası kesilen sürücünün kullandığı ticari aracın sahibi durumunda olan işletmede bahsi geçen sürücünün sigortalılığının bulunmaması gerekçesiyle SGK’nın ilgili işletmeye kayıt dışı işçi çalıştırmasından kaynaklı idari para cezası uygulaması yöntemidir. Bu gibi durumlarda SGK tarafından sürücü adına en azından trafik cezasının uygulandığı tarih itibariyle de 1 günlük sigortalılık sağlanmakta araç sahibi işletmeye de…
Yazar: Fahrettin YÜKSEK E-Yaklaşım / Ağustos 2024 / Sayı: 380 I- GİRİŞ Asgari işçilik uygulaması, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun kayıt dışı istihdamla mücadele için başvurduğu yöntemlerden birisi hatta belki en önemlisidir. Bu yöntemde kimi işyerlerinde veya yapılan işlerde, SGK’ya bildirilmesi gereken asgari çalışma gün sayısı ve/veya prime esas kazanç tespiti yapılmaktadır. Özel bina inşaatları ve ihale konusu işler başta olmak üzere bütün işyerlerinde asgari işçilik uygulaması yapılabilmektedir. İhale konusu işler ile özel bina inşaatlarında asgari işçilik kural olarak yapılırken, diğer işyerlerinde ihbar, şikayet, makul şüphe vb. durumlarda istisnai olarak uygulanmaktadır. Bu uygulamada işveren tarafından fiilen bildirilen ile SGK tarafından tespit edilen…
Yazar: Fahrettin YÜKSEK* E-Yaklaşım / Temmuz 2024 / Sayı: 379 I- GİRİŞ Eğitim ve öğretim sezonunun bitmesi ve okulların kapanmasıyla birlikte bazı aileler çocuklarını boş kalmamaları ve meslek öğrenmeleri için, dar gelirli ailelerde okul harçlıklarını çıkartmaları ve aile ekonomisine katkıda bulunmaları için genellikle eş-dost ve yakınlarının yanında işe sokma eğilimindedirler. İşletme sahipleri de 12 yıllık zorunlu eğitim nedeniyle genellikle yardımcı eleman bulamama, ara eleman yetiştirememe gibi sebeplere dayalı olarak yaz sezonu bile olsa yanlarında yardımcı eleman çalıştırma konusunda meyil sahibi olup yine turizm yönünden potansiyel sahibi bölgelerde sezon açılması vesilesiyle genellikle kafe tarzı küçük işletmeler ucuz iş gücü olarak gördükleri…
Yazar: Fahrettin YÜKSEK* E-Yaklaşım / Haziran 2024 / Sayı: 378 I- GİRİŞ En sade dil ile belirtilecek olursa, hemen herkesin malumu olduğu üzere genel olarak işverenlerin yanındaki işçisini işin fiilen yapıldığı işyeri adresinde sigortalı göstermesi esastır. Son dönemde devletimizin işletmelere sağladığı teşvik imkanlarının bilhassa işverenlerce suiistimale uğratılması hususu tabiri caizse vaka-i adiyeden olmuştur. Sosyal güvenlik mevzuatında da teşvik uygulamaları yönünden bir çok fırsat işletmelere sunulmuş olup genellikle bu imkanlarla yetinmeyip ekstra imkanlar yaratmak, mevcut imkanları genişletmek gibi kötü niyetli hamlelerle son zamanlarda daha sık karşılaşılmaya başlanmıştır. Makalemizde genel hatlarıyla birden fazla işyeri bulunan işverenlerin sigortalılarını fiilen çalıştıkları adresten ziyade farklı…
Yazar: Fahrettin YÜKSEK* E-Yaklaşım / Mayıs 2024 / Sayı: 377 I- GİRİŞ Yapılan tüm uyarılara, mevzuat değişikliklerine, cezai yaptırımların artırımı yoluna gidilmesine rağmen ülkemiz iş kazaları yönünden maalesef dünya liginde en üst sıralardaki yerinden kurtulamamaktadır. Gerek işçilerin disiplinsiz, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymaksızın çalışmaları gerekse de işverenlerin mevzuatta yer alan tedbirleri almaması, gözetim ve kontrol mekanizması çerçevesindeki görevini layıkıyla yerine getirmemesi, işe uygun çağın gerektirdiği güvenli makine ve teçhizat kullanımını sağlamaması, çalışanlara gerekli eğitimi vermemeleri, çalışanlarına yapılan işe uygun iş güvenliği ekipmanları ve kişisel koruyucu donanımlar temin etmemesi gibi nedenlerden dolayı iş kazalarının önüne geçilememekte her…
Yazar: Fahrettin YÜKSEK* E-Yaklaşım / Nisan 2024 / Sayı: 376 I- GİRİŞ Ülkemizde yıllarca ciddiye alınmayan çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusu, 2012 yılında çıkarılan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile en azından kapsama alınan işyerleri yönünden çalışma hayatına bir çeki düzen getirmiştir. Olası riskler ve kazalar yönünden hala dünya standartlarına göre çok sayıda vukuat yaşansa da İSG eğitimlerinin yaygınlaşması, eğitim kalitesinin artması ve İSG kültürünün yerleşmesiyle ölümlü veya ciddi yaralanmalı kaza sayısında oransal yönde düşüşler gözlenmektedir. İşverenlerin işe aldıkları çalışanlarına ilk eğitimlerini yine yapılan iş tehlike sınıfına göre periyodik İSG eğitimlerini vermek konusunda oluşan rutinine rağmen bilhassa işe yeni…
