Yazar: LEVENT BASAK
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Mart 2024 / Sayı: 375 I- GİRİŞ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun (GVK’nın)([1]) 1. maddesi gelir vergisi mükelleflerinde verginin konusunu düzenlemiştir. Bu madde hükmüne göre gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. Gelir vergisi mükelleflerince elde edilebilecek kazanç ve/veya irat unsurları GVK’nın 2. maddesinde 7 (yedi) bent şeklinde düzenlenmiştir. Bu gelir unsurlarından bir tanesi de ücret geliridir. Ücret geliri elde edenler açısından temel mevzuat, GVK’nın 61. ila 64. maddelerinde düzenlenmiştir. Ücretlerin vergilendirilmesi ile ilgili olarak GVK’da…
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Şubat 2024 / Sayı: 374 I- GİRİŞ 27.12.2023 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen ve uygulamada Torba Kanun adı verilen 7491 sayılı “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”([1]) ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda (KVK’da)([2]) bazı değişiklikler yapılmıştır. Mezkûr Kanun’un genel gerekçesinde yapılan açıklamalar esas alındığında, 7491 sayılı Kanun ile KVK’da yapılan değişikliklerin temel amacı, ülkemize döviz girdisi sağlamak suretiyle dış ticaret dengesine olumlu katlı sağlamaktır. Diğer değişiklikler ise KVK’da yer alan bazı ibarelerde yapılan değişiklikler ve bazı düzenlemelerin süresinin uzatılmasından ibarettir. Bu makalemizde, 7491…
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Ocak 2024 / Sayı: 373 I- GİRİŞ 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı([1]) ile ithalatta gözetim ve koruma önlemi uygulamaları kapsamında ödenen katma değer vergisinin indirim hakkı kaldırılmıştır. Bu düzenleme 24.11.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Düzelmeme esas itibariyle ithalatçıları ilgilendirmektedir. Bu makalede, 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ithalatçıları ilgilendiren bu düzenlemenin temel esasları irdelenecek ve Kararın 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK)([2]) karşısındaki durumu ve yansımaları üzerinde durulacaktır. Bu kapsamda, mezkûr Kararın uygulanması ile ilgili olarak dikkat edilmesi gereken bazı hususların değerlendirilmesi yapılmak suretiyle konu hakkında genel bir değerlendirme yapılacaktır. Bu…
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Aralık 2023 / Sayı: 372 I- GİRİŞ Kayıt dışı ekonomi ülkemizin için gerek vergi gerekse üretim ekonomisi açısından en önemli sorunların başında gelmektedir. Kayıt dışı ekonomi hem büyük ölçüde kaynak israfına neden olmakta hem sektörde faaliyet gösteren ve işlerini düzgün yapan iş insanları ile kayıt dışı çalışan kişiler arasında rekabet eşitsizliğine neden olmaktadır. Yıllardır kayıt dışı ekonomiyle yapılan mücadeleye rağmen bu sorun tam anlamıyla çözümlenememiştir. Özellikle inşaat sektöründe üretim için kullanılan temel girdi olan demir açısından sorun giderek büyümüş ve bu soruna çözüm bulunması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu gerekliliğine istinaden “İnşaat Demiri İzleme Sistemi Uygulama…
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Kasım 2023 / Sayı: 371 I- GİRİŞ Türkiye’de varlık barışı kapsamında çıkarılmış olan Kanunlardan bir tanesi de 7256 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”([1])dur. Mezkûr Kanun’un 21. maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na (GVK’ya)([2]) Geçici 93. madde hükmü eklenmiştir. Mezkûr Kanun ile GVK’ya eklenen Geçici 93. maddenin temel amacı, gerçek ve tüzel kişilerin (kanunî ve iş merkezi yurt dışında bulunan yabancı kurumlar tarafından Türkiye’de açılan yabancı şubeler dâhil) yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilerek millî ekonomiye kazandırılmasıdır. …
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Ekim 2023 / Sayı: 370 I- GİRİŞ Türkiye’de kurulacak serbest bölgelerin kurulması ve serbest bölgelerin faaliyet esasları 3218 sayılı “Serbest Bölgeler Kanunu”nda (SBK’da)([1]) düzenlenmiştir. Serbest bölgelerin faaliyetlerinin düzenlenmesi amacıyla “Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği” (SBUY)([2]) yürürlüğe konulmuştur. Serbest bölgelerde uygulanacak muafiyetler ve teşviklerle ilgili olarak SBK’nın 6. maddesinde özel bir düzenleme yapılmıştır. Bilindiği üzere SBK’nın 6. maddesinde 5084 sayılı “Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”([3]) ile yapılan değişiklikler öncesinde serbest bölgelerde vergi kanunlarının uygulama olanağı bulunmamaktaydı. 5084 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi ile birlikte serbest bölgelerde uygulanan…
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Eylül 2023 / Sayı: 369 I- GİRİŞ 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK)([1]) yurt dışında mukim yabancı kurumların Türkiye kaynaklı elde ettikleri kazanç ve/veya iratların vergilendirilmesinde dar mükellefiyet rejimini benimsemiştir. Bu rejimin temel esasları, KVK’nın 3. maddesinin (2) ve 3 numaralı fıkralarında düzenlenmiştir. KVK aynı zamanda dar mükellefiyet rejimine göre vergilendirilecek olan yabancı ulaştırma kurumlarının vergilendirilmesine ilişkin olarak KVK’nın 23. maddesinde özel bir düzenlemeye yer vermiştir. Yabancı ulaştırma kurumlarının kurumlar vergisine matrah olarak kabul edilen “kurum kazancı” özel olarak bu madde hükmünde yer alan düzenlemelere göre tespit edilir. KVK’da yer alan bu…
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Ağustos 2023 / Sayı: 368 I- GİRİŞ Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntıların aşılması ve vergi gelirlerine olan ihtiyaç neticesinde çeşitli vergi Kanunlarında değişiklik yapılmakta ve ya yeni bir vergi ihdas edilmekte ya da mevcut vergilerin oranları artırılmaktadır. Bunun ekonomik ve sosyal yansımaları ise büyük ölçüde olumsuz yönde olmaktadır. Oranları artırılan vergiler dolaylı ve/veya dolaysız vergiler olunca hem ekonomik aktiviteler yavaşlamakta hem de bu şekilde yapılan düzenlemeler Türk vergi sistemine zarar vermektedir. Bu tür düzenlemelerin bir diğer sonucu dolaylı (vasıtalı) vergilerdeki artışın vergilendirmede “eşitlik ilkesi”ne zarar vermesidir. Vergi gelirlerine olan ihtiyaç neticesinde yapılması…
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Temmuz 2023 / Sayı: 367 I- GİRİŞ 4986 sayılı Kanun ile Türkiye Cumhuriyeti ile İspanya Krallığı Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Eki Protokolün Onaylanması uygun bulunmuştur([1]). 2003/6454 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı([2]) ile de Anlaşmanın onaylanması kararlaştırılmıştır. İspanya Anlaşmasının 10. maddesinde temettü gelirlerinde vergilendirme yetkisinin hangi Âkit Devlete ait olacağı hüküm altına alınmıştır. Anlaşmanın 10. maddesinin (5) numaralı fıkrasında temettü gelirlerinin vergilendirilmesinde diğer Anlaşmalarda olmayan bir hükme yer verilmiştir. İspanya Anlaşmasının 10. maddesinin (5) numaralı fıkrası hükmü kapsamında Türkiye’de kurulmuş olan tam…
Yazar: Levent BAŞAK* E-Yaklaşım / Haziran 2023 / Sayı: 366 I- GİRİŞ Türkiye’de yurt dışında yerleşik yabancı şirketler tarafından açılacak olan irtibat bürolarının (ofislerinin) hukukî statüsü 4875 sayılı “Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu”([1]) ile belirlenmiştir. Ayrıca irtibat bürolarının Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgili olarak “Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği”nde([2]) özel bir düzenleme yapılmıştır. İrtibat büroları ile ilgili temel düzenleme, 4875 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (h) bendinde yapılmıştır. Bu bentte, irtibat bürolarının Türkiye’deki faaliyetleri ve kuruluş şartları düzenlenmiştir. Mezkûr Yönetmelikte ise irtibat bürolarının Türkiye’de faaliyette bulunabileceği alanlar ana hatları ile belirlenmiştir. İrtibat büroları yabancı şirketlerin Türkiye’de faaliyet göstermek istediklerinde…
