Yazar: MAHMUT ÇOLAK

  Yazar: Mahmut ÇOLAK*   E-Yaklaşım / Ocak 2025 / Sayı: 385     I- GİRİŞ   Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazası geçiren veya meslek hastalığına uğrayan sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken her türlü giderlerle gelir bağlanırsa bu gelirlerin peşin sermaye değeri toplamı, Kurum tarafından kusuru oranında işverene ödettirilmektedir. Bu uygulamaya “işverene rücu” denilmektedir.   Anayasa Mahkemesi, Mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasası’nın 26. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “…sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” bölümünü, Anayasa’nın 2. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle, 23.11.2006 tarihinde iptaline karar vermiştir (23.11.2006 tarih ve E.…

  Yazar: Mahmut ÇOLAK*   E-Yaklaşım / Aralık 2024 / Sayı: 384     I- GİRİŞ   İşverenler, muhtasar prim ve hizmet beyannamesinde yazılı olanları doğrulayıcı nitelikte olmak ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin beş numaralı alt bendinde sayılan hususları içerecek şekilde aylık ücret tediye bordrosu düzenlemekle yükümlü tutulmuşlardır.   SGK uygulamalarında “ücret tediye bordrosu” 5510 sayılı Kanun’un “Kurumca (SGK) verilecek idarî para cezaları” başlıklı 102. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (5) numaralı alt bendinde yapılan düzenlemeye göre;   “Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari…

  Yazar: Mahmut ÇOLAK*   E-Yaklaşım / Kasım 2024 / Sayı: 383     I- GİRİŞ   İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az 1 yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.   Deneme süresi, işçi ve işveren arasında yapılan iş sözleşmesine deneme kaydının konulması durumunda, en çok 2 ay, toplu iş sözleşmesi ile en çok 4 ay olarak belirlenmiştir.   Burada geçen 1 yıl “bekleme süresi” olarak kabul edilir, 1 yılı tam yıl olarak anlaşılmalı ve bu 1 yılın çalışmakta olduğu mevcut işyerinde geçmiş olması gerekir. Yoksa SGK toplam hizmet süresi değildir.…

  Yazar: Mahmut ÇOLAK*   E-Yaklaşım / Ekim 2024 / Sayı: 382     I- GİRİŞ   Bu makale çalışmamızda haczedilemeyecek ve tamamen-kısmen haczedilecek unsurlar madde madde dayanakları ile birlikte bahsedilecektir.   II- HACZEDİLEMEYECEK UNSURLAR   A- 6183 SAYILI KANUNUN 70. MADDESİNE GÖRE   1) 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları, bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve mahalli idarelerin malları hariç olmak üzere Devlet malları ile hususi kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar   2) Borçlunun şahsı ve mesleği için gerekli elbise ve eşyası ile borçlu ve ailesine gerekli…

  Yazar: Mahmut ÇOLAK*   E-Yaklaşım / Eylül 2024 / Sayı: 381     I- GİRİŞ   Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılmışlardır. Başka bir ifade ile kişiler aynı anda birden fazla işyerinde hizmet akdiyle çalışabilmektedirler. Yine, sosyal güvenlik mevzuatına göre, toplam prim gün sayısı SGK açısından bir ay için 30 gün bir yıl 360 gün olarak, prime esas kazanç matrahı tavan tutara kadar dikkate alınacak, tavanı aşan ödeme varsa sigortalının talebi doğrultusunda kendi…

Yazar: Mahmut ÇOLAK* E-Yaklaşım / Ağustos 2024 / Sayı: 380 I- GİRİŞ   Bu makale çalışmamızda, sosyal güvenlik mevzuatı açısından meslek adı ve kodunun neden önemli olduğunun ortaya konması değerlendirilecektir.   İlk olarak, sigortalıların meslek bilgilerinin alınması 01.08.2009 tarihinde ilk ve tekrar işe giriş bildirgesinde «fiilen yapılacak mesleğin adı ve kodu» işaretlenmesi zorunluluğu getirilmiştir.   Sosyal Güvenlik Kurumu, e-Bildirge sistemi üzerinden 01.08.2009 tarihinden sonra işten çıkış veya işe giriş bildirimi olmayan sigortalıların meslek adı ve meslek kodunun tespit edilebilmesi amacıyla bildirge sistemine “İş-kur Meslek Kod Giriş/Güncelleme” alanı eklemiştir.   Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı’nda (2011-2013) Meslek Kodu Uygulaması…

Yazar: Mahmut ÇOLAK* E-Yaklaşım / Temmuz 2024 / Sayı: 379 Bu çalışmamızda, özel istihdam bürosu ile hizmet aldıkları kişiler arasında kurulan geçici iş ilişkisinin SGK mevzuatı açısından işverenlere etkisi 22 Kasım 2023 tarihli E-24010506-010.07.01-84698730 sayılı SGK Genel Yazısı bağlamında değerlendirilecektir. I- YASAL DAYANAK 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un “özel istihdam bürosu kurma izni ve geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali” başlıklı 18. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. “ Kurumca verilen özel istihdam bürosu kurma izni; a) İzin verilmesi için aranan şartların kaybedilmesi veya taşınmadığının sonradan anlaşılması, b) 6098 sayılı Kanun’un 26. ve 27. madde hükümlerine…

  Yazar: Mahmut ÇOLAK* E-Yaklaşım / Haziran 2024 / Sayı: 378 I- GİRİŞ Trafik kazalarında trafik kazasına karışan kişilerin bir işveren tarafından iş nedeniyle görevlendirilmiş (yahut görevlendirilmemiş) kişiler yanında normal kişiler de olabilir. Bu neden önemli? Şöyle ki; örneğin bir işverene tabi çalışan Z kişisi işvereni tarafından yapılan görevlendirmeye istinaden işyeri dışında görevin yapılacağı yere gidişi ve gelişi sırasında meydana gelen trafik kazaları SGK Mevzuatı yönünden “iş kazası” sayılacak, herhangi bir nedenle özel işini yaparken ise “hastalık” sayılacak, herhangi bir sigortalı kaydı olmayan veya emekli olan bir kişi ise “genel sağlık sigortalısı” kabul edilerek sağlık yardımları kazaya sebebiyet verenlerden tahsili yoluna gidilecektir. Bu çalışmamızda, trafik kazalarında SGK…

Yazar: Mahmut ÇOLAK* E-Yaklaşım / Mayıs 2024 / Sayı: 377 I- GENEL OLARAK ARABULUCULUK Bu çalışmamızda Sayıştay bakışında arabulucu yoluyla işçilik ödemeleri konusu değerlendirilecektir. Bilindiği üzere; 12.10.2017 tarihli 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun “dava şartı olarak arabuluculuk” başlığını taşıyan 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre; kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu alacak ve tazminatla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları hakkında bu hüküm uygulanır. 07.06.2012 tarihli 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun “dava şartı olarak arabuluculuk” başlıklı…

Yazar: Mahmut ÇOLAK* E-Yaklaşım / Nisan 2024 / Sayı: 376 I- GİRİŞ İhaleli işlerin aynı SGK işyeri dosyası üzerinden işlem görüp görmemesi devamlı tartışma konusu olmuş, idareler ile yüklenicileri (işverenleri) ve hatta Sosyal Güvenlik Kurumunu karşı karşıya getirmiştir. İdareler yüklenicilere SGK’da ayrı dosya tescil ettirmeleri gerektiğini, yükleniciler de önceden açılan geçici işyeri dosyasından yapılması gerektiğini iddia etmektedirler. Bu iddia edilen hususların SGK uygulamalarına uygunluğu bu makale çalışmamızda değerlendirilecektir. II- KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin “işyeri bildirgesi” başlığını taşıyan 27. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde yapılan düzenlemeye göre; “İşverenin talebi üzerine aynı işverene, aynı iş kolunda olmak üzere işin bitiminden itibaren bir ay…