Yazar: MUSTAFA COLAK
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Ocak 2025 / Sayı: 385 I- GİRİŞ Ekonomik faaliyetler sonucu elde edilen ancak gerek hukuki ve gerekse denetim/idari mekanizma boşluklarından yararlanarak kayıt düzeni ve beyan dışı tutulmuş vergilendirilmemiş kazançlar kayıtdışı ekonomi olarak tanımlanmaktadır. Uluslararası ölçümlere göre (2022) % 32,9 olarak projekte edilen kayıtdışı ekonomi halen temel sorunlardan birini oluşturmaktadır. Kayıtdışı ekonomi ile mücadele sürecinde öncelikle vergi başta olmak üzere mali yükümlülüklerin mükellefler tarafından yerine getirilmesinde yaşanan sorunların ve temel sorun alanlarının ortadan kaldırılması ile başlanılması önemlidir. Bu kapsamda mevzuatın sadeleştirilmesi ve halk katmanlarında anlaşılabilirliğinin artırılması, mali güçle…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Aralık 2024 / Sayı: 384 I- GİRİŞ Vergilendirmede temel konulardan biri vergiyi doğrudan olayı, kanıtlayıcı belgelerle tevsik etmek ve delillendirmek, vergiye tabi gelir/kazancın tespitini sağlamak ve olası kayıtdışı faaliyetlerin engellenmesi oluşturmaktadır. Bu bağlamda, özellikle ticari işlemler ile gayrimenkul sektöründe kira ödeme ve tahsilatların denetim altına alınması yoluyla vergi tabanını genişletmek ve vergi dışı kazançların önüne geçmek üzere bazı düzenlemeler yapılmıştır. Cezai caydırıcılık anlamında, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) mükerrer 355. maddesinde düzenlemelerin kapsam ve içeriği genişletilmiş, uygulama usul ve esaslarına da 459 sıra No.lu VUK Genel Tebliği…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Kasım 2024 / Sayı: 383 I- GİRİŞ Vergi Kanunları ile getirilen usul ve esaslara aykırılık halinde fiilin ağırlığı, niteliği ve vergi kaybına neden olma halleri dikkate alınarak vergi cezaları uygulanmaktadır. Vergi cezaları, vergi aslına bağlı kesilen vergi ziyaı cezaları ile usul ve şekle bağlı aykırılıklar halinde uygulanan usulsüzlük cezaları şeklinde 2 ana gruba ayrılmaktadır. Usulsüzlükler ise kendi içinde I. ve II. derece usulsüzlükler yani genel usulsüzlükler ve özel usulsüzlükler şeklinde ayrımlandırılmaktadır. Cezaya muhatap olanların, aykırı iş ve eylemlerinin cezaların kesinleşmesinden itibaren belli süreler içinde tekrarlanması halinde uygulanacak…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Ekim 2024 / Sayı: 382 I- GİRİŞ Vergi gibi tüm sosyal katmanları ilgilendiren, Hazinenin en önemli gelir kaynağı, farklı perspektiflerden sonuçları bulunan bir alanda her düzenlemenin titizlikle ve mümkün olduğu ölçüde paydaşlarla birlikte ele alınıp sonuçlandırılması gerekir. Vergi kanunlarının ve düzenlemelerinin mutfak çalışması ne kadar verimli ve etkin işlerse uygulama aşamasında da olası sorunların azaltılması ve giderilmesi bir o kadar kolaylaşır. Tam tersi durumda düzenlemelerin sıklıkla değiştirilmesi gerekir ki bu durum gerek hazine, gerek mükellefler ve gerekse vergi danışmaları ve hukukçuları açısından ciddi bir külfete yol açabilir. Bu…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Eylül 2024 / Sayı: 381 I- GİRİŞ Mevcut vergi sisteminde var olan hüküm ve uygulamalar, dar tanımlı % 65 oranında dolaylı vergiler, % 35 oranında doğrudan vergilerden müteşekkil([1]), adil olmayan ve ödeme gücünü esas almayan, toplumsal kesimlerin de genelde üzerinde hemfikir kaldığı çarpık bir yapıyı büyütmekte ve desteklemektedir. Fiyata yapı şık ve gizli bir vergi kalemi olarak, maliyet ve fiyat artışlarını tetikleyen harcama/tü ketim vergilerindeki yükseliş, enflasyonla mücadeleye de doğrudan olumsuz olarak yansımaktadır. Bundan en fazla etkilenenlerin başında, sabit gelirli, kazanç ve gelirlerini enflasyonist ortamda doğrudan artırma kabiliyetinden yoksun…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Ağustos 2024 / Sayı: 380 I- GİRİŞ Artan kayıtdışılık, azalan vergi bilinci ve çoğu mükellef grubu açısından ciddi ölçülerde azalan vergi tahakkuku, buna eşlik eden yetersiz denetim oranları ve diğer nedenler, tedbir alınmasını da zorunlu hale getirebilmektedir. Bir yönü ile Anayasa’da ifadesini bulan herkesin mali gücüne göre vergi ödemesi temel ilkesinin dolaylı yani fiyat içerisinde hissedilmeden alınan vergilerden oluşan adaletsiz yapısı, diğer yanda doğrudan vergilerin azalan payı bir reform ihtiyacını da tetiklemektedir. Çoğu zaman ücretli kesim ile kıyaslanan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin ödedikleri vergi miktarlarının orantısız yapısı, vergi harcamaları ile aşınmakla…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Temmuz 2024 / Sayı: 379 I- GİRİŞ Artan kamu harcamaları, büyüyen kayıtdışı ekonomi, yaşanan büyük doğal afetler ve yetersiz kalan kamu gelirleri, bir yandan kamu finansmanında rasyonel politika ve tedbirlerin uygulanmasına zemin hazırlanmış, diğer yanda vergi kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmaları da hızlandırmıştır. Vergi harcamaları olarak adlandırılan, vazgeçilen kamu gelirleri içinde önemli bir yer tutan muafiyet ve istisnaların daraltılması bu bağlamda gündemde yer tutan temel konu başlıklarından birini oluşturmaktadır. Özellikle gayrimenkul alım-satım işlemlerinde uygulanan tapu harcının gelinen ekonomik koşullarda şişen varlık fiyatları nedeniyle ciddi bir maliyet unsuru haline geldiğini baştan tespit etmek gerekir. Doğal olarak yüksek…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Haziran 2024 / Sayı: 378 I- GİRİŞ Vergi ödevinin mükelleflerce tam ve zamanında yerine getirilmesi, Anayasal bir zorunluluktur. Buna mukabil devletin, vergi mükelleflerinin vergi ödevlerini yerine getirme süreçlerinde, gerekli hukuki düzenlemelerle hak ve menfaatlerini korumaya yönelik tedbirleri alması da diğer önemli bir yönünü oluşturmaktadır. Öyle ki vergi kanunlarında bir yandan ödev ve sorumluluklar düzenlenirken devletin de bu süreçte takip etmesi gereken ödev ve sorumlulukları da aynı şekilde bu dengeye özgü olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerden en önemlilerinden birini, mükelleflerin şahıslarına ve işletmelerine ait gizli kalması gereken bilgilerin korunması, yayılmasının engellenmesi, başkalarının çıkarına kullanımlarına yasak getirilmesi ve olası…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Mayıs 2024 / Sayı: 377 I- GİRİŞ Son dönemlerde gerek deprem nedeniyle oluşan büyük felaketin yaralarını sarmak, gerekse uygulanan ekonomik politikalarının sonucunda ortaya çıkan maliyetleri karşılamak amacına yönelik çeşitli kamu finansmanı paketleri yürürlüğe konulmuştur. Bunlardan biri sistemde var olan mükelleflerin vergi yüklerini artırmaya yönelik getirilen ve uygulamaya alınan vergisel tedbirlerdir. Özellikle KDV ve kurumlar vergisi oranlarında yapılan artışlar, istisna kazanç kalemlerine getirilen ilave vergi yükü ve ek MTV, önemli kalemlerden birkaçını oluşturmaktadır. Son olarak dünya çapında gelir grupları arasında servet uçurumunun giderilmesine yönelik dillendirilen ve gelişmiş çoğu Avrupa ülkesinde uygulanan diğer bir…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Nisan 2024 / Sayı: 376 I- GİRİŞ Kişi ve kurumların belli bir sektöre, ülkeye, alana veya finansal enstrümanlara yatırım yaparken değerlendirmeye aldıkları temel ölçütler vardır. Bu ölçütlerden biri de vergi yükü ve ödemeleridir. Vergi yükü ve vergi bürokrasisinin yoğun olduğu durumlarda, yatırım daha ziyade esnek vergi kurallarının tanımlandığı, bürokrasinin olmadığı ve nihayetinde vergi yükünün iz bedeli olarak alındığı yöne doğru bir evrim geçirmektedir. Ülkeler açısından ise yapılması gereken mümkün olduğu kadar vergi yoğunluklarını sadeleştirerek nicel olarak azaltacak, prosedürleri tek noktada ve fazlaca bir emek ve zaman israfına gerek kalmadan gerçekleştirebilecek sistemlerin kurulması önemli…
