Yazar: MUSTAFA COLAK
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Mart 2024 / Sayı: 375 I- GİRİŞ Bilindiği üzere, gelir vergisi uygulamaları açısından ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde üç temel yöntem kullanılmaktadır. Bunlardan en yaygın olanı kaynakta vergileme yani stopaj yöntemidir. İkinci yöntem belli gelir tutarını aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edilmesidir. Nihayetinde son yöntem, her gelir veya kazanç unsurunda olduğu gibi ücret gelirlerinin tamamen veya kısmen vergi dışı tutulmasıdır. Ücretlerde istisnalara ek olarak bir muafiyet yöntemi olarak, diplomat muaflığını da bu kapsamda belirtmek yerinde olacaktır. 2023 yılında elde edilen ücret gelirlerinin yaptığımız bu tasnife uygun olarak vergilendirme usul ve esasları hakkında,…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Şubat 2024 / Sayı: 374 I- GİRİŞ Genel olarak, kişinin işlediği suçtan özgür ve tek taraflı iradesi ile pişmanlık duyması, suçtan zarar görenin uğradığı mali kayıpları gidermesi ve yargılama sürecine katkı sunması durumu etkin pişmanlık hali olarak adlandırılmaktadır. Vergi hukukunda esas itibari ile idarenin herhangi bir tespitte bulunmasından önce suçun niteliği ve boyutlarına bakılmadan uygulanacak idari etkin pişmanlık yanında sistemimize 2022 yılında giren ve kaçakçılık suçlarının yargılama aşamasında mükelleflerin sebep olduğu vergi kaybı ve buna bağlı cezaları belirli koşullarda yerine getirmek suretiyle yararlanabileceği iki temel etkin pişmanlık yöntemi bulunmaktadır. İdari etkin pişmanlık…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Ocak 2024 / Sayı: 373 I- GİRİŞ Küreselleşme ve dijitalleşme temel iki faktör olarak, ekonomideki dönüşümün uzantısı olarak diğer alanlarda da kalıcı ve yapısal dönüşümlere kaynak oluşturmaktadır. 1990’lı yıllardan itibaren internet ekonomisi ile ciddi anlamda yapısal dönüşüm geçiren ekonomilerin, ilerleyen süreçte dijitalleşme akımları ile farklı platformlarda bu etkiyi derinleştirdiği ve geliştirdiği gözlenebilmektedir. Sadece internete bağılı internet ekonomisinden, daha kapsamlı ve derinlikte bugünün ekonomik dünyasında kullanılan dijital araçların herhangi birine dayanan dijital ekonomi üç aşamada gelişmektedir: Veri odaklı ekonomiye dönüşen, “internet ekonomisi”, yapay zekâyı kullanma yeteneğinin firmaların başarısı için kritik olduğunu kanıtladığı “algoritmik…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Aralık 2023 / Sayı: 372 I- GİRİŞ Bilindiği üzere kooperatifler de esasen kurumlar vergisi mükellefi olmakla beraber Kanunda sayılan özel hallerde vergiden muaf tutulmakta veya belli şartlarda beyan verme yükümlülükleri kaldırılabilmektedir. Vergi Kanunlarının geldiğimiz noktada karmaşıklığı, yorum ve özelgelerle genişleyen ve büyüyen yoğunluğu başta olmak üzere maalesef tüm vergi uygulamalarında yeknesak bir uygulamayı da yapmayı zorlaştırmaktadır. Bu noktada ele alacağımız gayrimenkul kiralamasında olduğu gibi zaman içerisinde gelişen ve dönüşen ekonomik faaliyetlerin getirdiği bir sonuç olarak taşınmaz değerlendirme formları doğrudan vergilendirmeyi de etkiler hale gelmiştir. Kooperatifler açısından taşınmaz kiraya verilmesinin farklı alternatiflerle muafiyet düzenlemelerini nasıl ve…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Kasım 2023 / Sayı: 371 I- GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre bütçe süreci, temel politika dokümanı orta vadeli programın (OVP) en geç Eylül ayının ilk haftası sonuna kadar Resmî Gazete’de yayımlanması ile başlamaktadır. Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nca üç yıllık bir perspektif ile hazırlanan OVP, Cumhurbaşkanı Kararıyla resmileşmektedir. Merkezî yönetim bütçesinin hazırlanma süreci, kalkınma planları, stratejik planlar ve genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri, gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Ekim 2023 / Sayı: 370 I- GİRİŞ Vergilendirmede işyeri kavramının önemi büyüktür. İktisadi faaliyetlerin yürütümü yanında vergilendirme işlemlerinin başlatılabilmesi açsından da mükelleflerin vergi idaresine işyeri bildiriminde bulunmaları, bu yerlerin yoklama ile kayıt altına alınmaları ve mükellefiyet boyunca da takibi gerekmektedir. İşyeri olmadan mükellefiyetin başlaması ve başlangıcı mümkün olmadığı gibi konvansiyonel vergicilik anlayışında da mutlaka sabit ve faaliyetlerin yerine getirildiği, yürütüldüğü veya takip edildiği fiziki mekânların varlığı aranmaktadır. Öyle ki yapılan araştırma ve yoklamalar sonucunda adreslerinde bulunamama ve başka bir adreste faaliyetine devam ettiğine dair bilgi edinilememe hallerinde, mükellefiyet kaydı vergi dairesince terkin edilebilmektedir. …
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Eylül 2023 / Sayı: 369 I- GİRİŞ Vergi hukuku açısından mükelleflerin kendi aralarında veya tevsik zorunluluğu bulunmayanlarla yapacakları işlemlerinin belgelendirilmesi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda hükme bağlanmış ve aksine hareket edenlere uygulanacak cezai müeyyidelere yer verilmiştir. Diğer tarafta çalışanların iş sözleşmelerine göre adlarına yapılacak ücret, ikramiye veya diğer ödemelerin de belli esaslar çerçevesinde bankacılık sistemi kullanılarak belgelendirilmesi noktasında özel düzenlemeler getirilmiştir. Bu düzenlemelere aykırılıklar da ayrıca idari para cezası ile müeyyide altına alınmıştır. Özellikle ücret ödemelerinin yapıldıktan sonra değişik gerekçelerle zoraki olarak işverenin hesabına veya yönlendirdiği hesaplara tekrar aktarılması zaman zaman gündeme gelebilmektedir. İşçinin…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Ağustos 2023 / Sayı: 368 I- GİRİŞ Ülke ekonomisinin uluslararası rekabet gücünün artırılması, yeni ihracat alanlarının oluşturulması, nitelikli işgücünün desteklenmesine yönelik yeni bir vergi teşvik düzenlemesi, Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere Türkiye’de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan bazı hizmetler yoluyla getirilmiştir. Bu teşvik düzenlemelerinin birinci fazında 2012 yılında yürürlüğe konulan 6322 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun([1]) ile getirilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine yönelik kazanç indirimi düzenlemesi gelmektedir. Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye’de verilen ve münhasıran yurt…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Temmuz 2023 / Sayı: 367 I- GİRİŞ Ülkelerin sosyo-kültürel özellikleri ve ekonomilerin gelişmişlik seviyelerine bağlı olarak tecrübe ettikleri olumsuzluklardan birini kayıtdışı ekonomi ve buna yönelik alınması gereken tedbirler oluşturmaktadır. Genel olarak kayıtdışı ekonomi denilince akla gelen vergi kayıplarının engellenmesi olarak bir reaksiyon gösterilse de ekonominin geneline yayılı sonuçlarını görmek ve analiz etmek gerekir. Vergi kaçırmadan, uyuşturucu kaçakçılığına, ücretsiz aile işçilerinden, karapara aklamaya kadar uzanan geniş bir yelpazede, kayıtdışı ekonomi faaliyetlerinin ortaya çıktığı görülmektedir. Bu anlamda, gerek yasadışı ve suç unsuru içeren ve gerekse yasal olmakla otoritelerin bilgisi dışında gerçekleştirilen faaliyetler, kayıtdışı ekonominin kapsamı içerisinde yer almaktadır.…
Yazar: Mustafa ÇOLAK* E-Yaklaşım / Haziran 2023 / Sayı: 366 I- GİRİŞ Vergi şüphesiz kamu gelir kaynaklarının başında ve en önemli arasında yer almaktadır. Vergiye temel gerekçe olarak kamusal hizmetlerinin karşılanması temel hedefi doğrultusunda, olması beklenen adil, sürdürülebilir ve makul bir vergilendirme çerçevesini de çizebilmektir. Çoğu zaman değişik kaynak ve gelirler üzerinden alınan vergi türleri incelendiğinde kendi içerisinde makul gerekçeler üretilmekle beraber, özellikle işlem vergileri bazında bu gerekçeleri özellikle alınan vergi tutarları ve çeşitleri noktasında bakıldığında işler biraz karmaşık hale gelebilmektedir. Bu vergi türlerinden biri, vergi gelirleri içinde 2022 tahakkuk rakamları ile % 1,73 lük orana sahip olan ve…
