Yazar: MUSTAFA İTİŞKEN
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Ocak 2025 / Sayı: 385 I- GİRİŞ Bilindiği gibi, 5510 sayılı Kanun’un([1]) 79. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; kısa ve uzun vadeli sigortalar ile genel sağlık sigortası için, 5510 sayılı Kanunu’nda öngörülen her türlü ödemeler ile yönetim giderlerini karşılamak üzere Kurum prim almak, ilgililer ise prim ödemek zorunda bulunmaktadır. Fıkranın incelenmesinde de anlaşılacağı üzere, Ülkemizde Sosyal Güvenlik Kurumu’nca uygulanmakta olan “Sosyal Sigorta” uygulamaları primli bir sistemdir. Başka bir anlatımla, ait olduğu sigortalılık statüsünün Kanunda öngörülen hizmetlerinden yararlanabilmek için mutlak surette ilgili sigortalılık statüsüne ait sigorta primlerinin ödenmesi gerekmektedir. Bu primler…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Aralık 2024 / Sayı: 384 I- GİRİŞ Hepimizin bildiği gibi, hayatın öğrettiği bir gerçek var ki, hemen hemen her ülkede iyiler kadar kötüler de vardır. Ne kadar iyi niyetli, akıllı, aydın, güya uyanık ve zeki geçinilirse geçinilsin, insanoğlunun zaman zaman aldatılması, kandırılması, bazen de iyi niyetli olarak yanılması, yanıltılması veya kendini böyle hissetmesi her zaman için mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan, yine bilindiği gibi; “Hukuk” herkes için gerekli olan çok değerli bir olgudur. Hukuku sevmek, gereken değeri vermek için hukukçu olmaya gerek bulunmamaktadır. Bir eylemin/işlemin/tasarrufun kanuni olması ile hukuki olması…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Kasım 2024 / Sayı: 383 I- GİRİŞ Devlet yönetimlerinde bazı önemli görevler vardır ki bu görevlere eleman bulunabilmesinde ciddi zorluklar yaşanabilmektedir. Konuya, ciddi Devlet ilkeleri açısından bakıldığında; o görevlerde istihdam edilebilecek kişilerin bulunmasındaki zorluk, bizatihi işin/görevin teknik beceri yeterliliğinin oldukça yüksek olmasından, dolayısıyla istihdam edilebilecek yeterli kişinin bulunamamasından kaynaklandığı düşünülebilir. İyi niyetle ve gerekli olduğu düşünülerek, bu gibi durumlar için yapılan düzenlemelerin yanında, tercihlerin tartışılabilir olduğu, Sosyo-kültürel ilkelerin erozyona uğradığı bazı dönemlerde yapılan etnik, dinsel, mezhepsel, akraba, ideolojik, çıkar amaçlı veya siyasal vb. gibi tercihlerin ülkelere yararlı olduğundan bahsetmek…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Ekim 2024 / Sayı: 382 I- GİRİŞ Uzmanların da belirttiği gibi ülkemiz, Dünya ülkelerinin en fazla yazılı mevzuatına sahip ülkelerden biridir. Bir türlü mevzuat düzenlemeye doyamayız. Elbette değişen Dünya koşulları dikkate alınarak mevcut uygulamalar üzerinde bir takım değişikliklerin yapılması veya ilgili konularda uygulamaya ışık tutacak yeni mevzuatların düzenlenmesi gerekmektedir. Buradaki kastımız ilk düzenlemelerin orta veya uzun vadede ortaya çıkacak aksiliklerin, doğru öngörülemeyişinden kaynaklanması nedeniyle, sıklıkla yapılan mevzuat değişiklikleri ve mevzuat düzenlemesi yapılması gerektiği halde yapılmayan, ancak vahim sonuçlarla karşılaştıktan sonra gerekli düzenlemelerin yapıldığı durumlardır. Zamanında yapılmayan her bir…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Eylül 2024 / Sayı: 381 I- GİRİŞ Bilindiği gibi, özellikle bazı üretim veya imalat türlerinde işin tamamının ilgili müteahhit, işveren veya üstlenici işveren tarafından yapılması, gerek teknik gerekse de uzmanlık alanı bağlamında mümkün olamamaktadır. Ayrıca, gerek çalışanlar ve gerekse de kamu faydası bakımından bu çağda, herhangi bir işin tekemmülü/tamamlanabilmesi için ne kadar sayıda çalışan olması gerektiğini yaklaşık olarak bilebilmek de mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan, yine bilindiği gibi, özellikle ekonomik anlamda üretilen ve resmi kayıtlarda görünmesine gerek duyulan işlerin çoğunda; tamamlanan alt yapının veya uygulanmakta olan sistemin yasalara uygun…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Ağustos 2024 / Sayı: 380 I- GİRİŞ Ülkemizde bir işveren emrinde çalışanların çalışma koşullarına, çalışmaları sırasında yaşayabilecekleri sağlık sorunları ile karşılaşabilecekleri iş kazalarına, özlük ve sosyal haklarına ve diğer benzeri haklarla birlikte bilcümle sosyal güvenlik haklarına ilişkin düzenlemeler, yürürlükte bulunun İş Kanunu([1]) ve diğer iş kanunları ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun([2]) yürürlükte bulunan hükümleriyle korumaya alınmış bulunmaktadır. 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/a) kapsamında, başka bir ifade ile hizmet akdi unsurlarının sözkonusu olduğu çalışma ilişkisi içinde bir sigortalının çalıştırılması halinde; doğal olarak sigortalının çalıştığı…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Temmuz 2024 / Sayı: 379 I- GİRİŞ Üniversitelerin ve diğer yükseköğretim kurumlarının teknik bölümlerinin önemli bir kısmı, kendi bünyelerinde öğrenim gören öğrencilerinin, teorik derslerden başarılı olsalar dahi teknik konularla ilgili olarak toplam bazda belli saatlerde, işyerlerinde veya atölyelerde staj görmelerini zorunlu tutmaktadırlar. Başka bir ifade ile bu öğrencilerin mezun olabilmeleri için mutlak surette öngörülen toplam saatte staj yapmaları gerekmektedir. Bu stajyerlik, uygulamada mezuniyetin ön şartı olarak zorunlu yapılabilmesinin yanısıra, bazen de öğrencilerin günlük/aylık giderlerini karşılamak üzere zorunlu olarak yapılabilmektedir. Mezuniyet odaklı olmayan, giderlerinin karşılanması amacına yönelik olarak yapılan zorunlu stajların gerekli görülme nedenlerinden yola çıkarak,…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Haziran 2024 / Sayı: 378 I- GİRİŞ Çalışanların sorunu bir türlü bitmiyor veya biri bitmeden diğeri başlıyor. Emeklilikte yaşa takılanların (EYT) sorunu, kafası gözü yarılarak, bin bir türlü hasarla; büyük bir mağdur kitlenin az sayılabilecek bir kısmının sorununu çözmek, sorun çözmekse eğer, sözümona çözüldü çözülmesine de şimdi de, “çıraklığa ve stajyerliğe başlangıç tarihi, sigortalılık başlangıç tarihi olmalı mı? olmamalı mı?” tartışması ciddi şekilde kamuoyunu meşgul etmeye devam ediyor. Zaman zaman, iyi niyetli olunarak da olsa “Su akar yolunu bulur”, “Kervan yolda düzülür”, “Uygulamayı bir görelim de, sorunları sonra tespit eder ve çözeriz” mantığı ile uygulamaya konulan bazı Kanunların hazırlanması aşamasında;…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Mayıs 2024 / Sayı: 377 I- GİRİŞ Ülkemizde (maalesef) adet olduğu üzere, kısaca ve genel olarak 4, 5 senede bir, özellikle de genel/yerel seçim dönemlerinden önce veya ekonomik kısıtlılık dönemlerinde 5510 sayılı Kanun’un([1]) 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/a) kapsamında sigortalı çalıştıran işverenler ile aynı fıkranın (b) bendi kapsamında sigortalı sayılan (4/b), kendi nam ve hesabına çalışanların ayrıca, sigortalılık statülerine göre, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) ödemeleri gereken sigorta primlerini süresinde ödeyemeyen sigorta prim borçluları için; ilgili dönemlerdeki ödeme şartlarına nispeten çok daha işveren/sigortalı lehine olan şartlarla yapılandırma Kanunları uygulamaya konulmaktadır. Prim…
Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Nisan 2024 / Sayı: 376 I- GİRİŞ Son yıllarda, hemen hemen her yıl olduğu gibi, istihdamın artırılmasına veya en azından eksilmemesine destek olmak amacıyla çalıştırılan kişilerin sigorta primlerinin daha kolay ödenebilmesini teminen işverenlere Devlet tarafından belli oranlarda asgari ücret desteği verilmekte olup çeşitli Devlet destek ve teşvikleri uygulanmaktadır. Bu sigorta prim destek ve teşviklerinin en önemlilerinden ve en geniş kapsamda uygulananlardan birisi de, asgari ücret desteğidir. Bu bağlamda 2024 yılı için uygulamaya konulan asgari ücret desteği de; 25.01.2024 tarihli ve 7495 sayılı “İşsizlik Sigortası Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un([1]) 6. maddesi ile 31.05.2006 tarihli…
