Yazar: MUSTAFA İTİŞKEN

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Mart 2024 / Sayı: 375 I- GİRİŞ Bilindiği gibi, 5510 sayılı Kanun([1]) kapsamında “işyeri” olarak tanımlanan yerlerde hizmet akdine tabi olarak veya hizmet akdi unsurlarının mevcut olduğu bir iş ilişkisi içinde çalıştırılan kişilerin sigortalılık bildirimlerinin zaman zaman yapılmadığına, sigortalılık bildirimleri yapılmakla birlikte, sigorta primlerine esas kazançlarının (SPEK/PEK), prime esas kazançlar kapsamında olan gerçek ücretlere uygun olarak bildirilmediğine veyahut da ücrete müstahak bazı yasal hakların hiç dikkate alınmadığına, bazı çalışmaların yasal çalışma saatleri dışında yaptırılmasına veya gerek sigortalılık sürecinin gerekse de PEK’larının eksik bildirildiğine vb. gibi işçi alacağı olarak değerlendirilmesi gerekmekle birlikte değerlendirilmeyen durumlar;…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Şubat 2024 / Sayı: 374 I- GİRİŞ Bilindiği gibi, hangi hallerde, özel istihdam büroları aracılığıyla ya da holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılarak geçici iş ilişkisinin kurulabileceği, uygulamada karşılaşılabilecek hususlar karşısında yapılacak işlemlerin nelerden oluştuğu 4857 sayılı Kanun’un([1]) 7. maddesinde belirtilmekte olup, özel istihdam bürolarının kurulması, geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin verilmesi, denetimi, iznin iptali veya yenilenmemesi vb. gibi hususlar da 4904 sayılı Kanun’un([2]) 17 ve 18. maddelerinde belirtilmektedir. Bu maddelerde belirtilen hususların uygulanması sırasında ortaya çıkan sonuçların önemli bir kısmı, sosyal güvenlik uygulamalarını da doğrudan…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Ocak 2024 / Sayı: 373 I- GİRİŞ Bilindiği gibi, ülkemizin yetiştirdiği hekimlerimiz, sosyal güvenlik sistemimiz içinde üretilmekte olan sağlık hizmetlerinin en önemli aktörlerinden olup, en başta gelenlerindedir. Hekimlerin hangi nitelikleri haiz iş sözleşmelerine bağlı olarak çalışmaları halinde hangi sosyal güvenlik statüsüne tabi olacakları, sahip olacakları sosyal güvenlik statüsünün gereklerinin yerine getirilmesi ve doğuracağı sonuçları dikkate alındığında; Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK/Kurum) bildiriminden, primlerinin ödenmesine; kendisinin ve hak sahiplerinin sağlık hizmetlerinden yararlanılmasından, emekliliklerine/yaşlılık aylığının bağlanmasına (vb.) kadar tüm ilgili unsurlara uygulanacak özellikle sigortalılık statülerine ilişkin işlemlerin hem kendileri, hem de çalıştıkları kuruluşlar tarafından tereddüt…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Aralık 2023 / Sayı: 372 I- GİRİŞ Sosyal güvenlik uygulamaları ile ilgilenenler arasında “işveren işlemleri” olarak tanımlanan, hizmet akdi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerin mükellefiyetlerinin hangi işlemlerden oluştuğu, bu mükellefiyetlerin ne zaman, ne şekilde ve nasıl yerine getirileceği, söz konusu yükümlülüklerin Kanun’un ilgili maddelerinde öngörülen sürede ve şekilde yerine getirilmemesi halinde karşılaşılabilecek müeyyidelerin (cezai işlemlerin) neler olduğu, bu müeyyidelerin indirim unsurlarından nasıl ve ne şekilde yararlanılabileceği 5510 sayılı Kanun’un([1]) ilgili maddelerinde tanımlanmış bulunmaktadır. “Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz ilkesi” uygulamada her ne kadar 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu([2]) (4. madde) hükmü olsa da, bazı kamu kuruluşlarınca zaman…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Kasım 2023 / Sayı: 371 I- GİRİŞ Yaşam, her alanda olduğu gibi çalışma hayatında da olumlulukları ve olumsuzlukları içinde barındırmaktadır. Bu bağlamda, çeşitli nedenlerle iş akitlerinin feshi gündeme gelmekte, bununla birlikte hukukun bir gereği olarak konunun mahkemelere intikal ettirilmesi, akabinde işçi/işveren lehine veya aleyhine kararlar verilebilmektedir. Yürürlükte bulunan yasalar tarafından öngörülen hukuki prosedürlerin akabinde konunun mahkemelere intikal etmesi ve mahkemeler tarafından sigortalının feshedilen iş akdinin iptal edilerek görevine iade edilmesine karar verilmesi halinde, ilgili yasalar uyarınca işverenin de, sigortalının da (konu, ağırlıklı olarak sosyal güvenlik uygulamaları kapsamında değerlendirildiğinden, “sigortalı” deyimi de sıkça kullanılacaktır.)…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Ekim 2023 / Sayı: 370 I- GİRİŞ Çağımızda, çalışanların işverenleri tarafından özellikle hafta sonu tatilleri ile yıllık izinlerini kullanmaları konusunda teşvik edilmeleri, onların hem fiziksel hem de psikolojik bağlamda dinlenmiş olarak işlerine dönmelerinin sağlanmaya çalışılması üretim sosyo-psikolojisi açısından oldukça önemlidir. Dinlenerek işine dönen işçi/sigortalı/çalışan, elbette işine daha fazla konsantre olacak, dinlenmiş, zinde bir beyin ve fizik gücü ile doğrudan veya dolaylı iş ilişkilerini daha sağlıklı değerlendirecek, daha az iş kazasına sebep olacak ve daha kaliteli mamul üretilmesine katkıda bulunabilecektir. Zamanımızda bu durum, ülke ekonomisi ve insan/işçi hakları bağlamında işverenlerin inisiyatifine bırakılmamış olup,…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Eylül 2023 / Sayı: 369 I- GİRİŞ 5510 sayılı Kanun’un([1]) 99. maddesinde; sosyal güvenlik ile ilgili her düzenlemenin bu Kanunla yapılacağı; 12.05.2010 tarihli ve 31572 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak uygulamaya konulan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin([2]) (SSİY) 5. maddesinin birinci fıkrasında; kurumun kendisine verilecek her türlü bilgi ve belgelerin e-Sigorta kapsamında verilmesini zorunlu tutabileceği, 86. maddesinin birinci fıkrasında ise; anılan Kanun’un 4 ve 5. maddelerine tabi sigortalılar ile sosyal destek primine tabi sigortalılar için, Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin (APHB) şekil, içerik, ek, ilgili dönem, verilme süresi ve diğer hususların…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Ağustos 2023 / Sayı: 368 I- GİRİŞ Ülkemizde faaliyet gösteren, belli bir sayının üzerinde istihdam yaratan, iş kazası bağlamında çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; ölümlü veya sürekli işgöremezlik hallerinin meydana gelmesini önlemek veya asgariye indirebilmek için, Devletimiz tarafından çeşitli teşvik kanunları uygulanmakta olup, bunlardan birisi de işsizlik sigortası primi işveren hissesinin indirimli uygulanmasıdır. Kanun’un öngördüğü şartları haiz olan işyerlerine, işsizlik sigortası primi işveren payının indirimli uygulaması; 4447 sayılı Kanuna([1]), 6645 sayılı Kanun’un([2]) 25. maddesiyle eklenen, Ek 4. maddenin yürürlüğe girmesiyle başlatılmış olmakla birlikte, ilgililerin genel uygulamaların usul ve esasları hakkında fazla bilgiye sahip…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Temmuz 2023 / Sayı: 367 I- GİRİŞ 5510 sayılı Kanuna([1]), 03.03.2023 tarihli 32121 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7438 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 1. maddesi ile eklenen Geçici 95. madde; “Bu maddenin yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması için talepte bulunanlardan 506 sayılı Kanun’un Geçici 81. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi, 1479 sayılı Kanun’un Geçici 10. maddesinin ikinci fıkrası, 2925 sayılı Kanun’un Geçici 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi ve 5434 sayılı Kanun’un Geçici 205. maddesi hükümlerine göre yaşlılık veya emekli aylığı…

Yazar: Mustafa İTİŞKEN* E-Yaklaşım / Haziran 2023 / Sayı: 366 I- GİRİŞ Bilindiği gibi, her ne kadar, her kesim tarafından eleştirilse de; sosyo ekonomik, sosyo politik ve diğer nedenlerle, işverenlerin ve sigortalıların yükümlülüklerini yerine getirmeleri hususunda zorlandıkları dönemlerde; değişik aralıklarda ve pek de uzun vade denilemeyecek dönemlerde hem genel bütçeye gelir temin etmek, hem de istihdamın daralmasının önlenebilmesi için, işveren, sigortalı ve diğer yükümlülerin sigorta primlerinin ve idari para cezalarının (İPC) ödenebilmesi için nispeten daha ehven şartlarla yeniden yapılandırma Kanunları uygulamaya konmaktadır. Bu konuda en son uygulamaya konulan Kanun, 09.03.2023 tarihli ve 7440 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle…