Yazar: YİĞİT YILDIZ
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Temmuz 2024 / Sayı: 379 I- GİRİŞ 7 Nisan 2015 tarihli ve 29319 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6637 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 1 Temmuz 2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, sermaye şirketlerinin nakdi sermaye artışları veya yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden hesaplanan faiz tutarının %50’lik kısmı, kurumlar vergisi matrahından indirilebilecektir. Vergisel anlamda önemli bir avantaj sunan düzenleme ile ilgili olarak uygulamada bazı belirsizlikler yaşanmaktadır. Bu belirsizliklerin belki de başında ise önce ortaklara dağıtılıp daha sonra da tekrar şirkete sermaye olarak konulan…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Haziran 2024 / Sayı: 378 I- GİRİŞ 1980’li yıllarla birlikte hâkim iktisadi düşünce haline gelen Neo-Liberal düşünce tüm dünya ekonomilerini etkisi altına almaya başlamıştır. Neo-Liberal iktisadi düşüncenin temel politika önermesi ise dış ticaretin ve sermaye hareketlerinin önündeki tüm engellerin kaldırılmasıdır. Bu politika önerisi ise hiç şüphesiz gelişmekte olan ülkeleri görece olumsuz etkilemektedir. Zira söz konusu ülke ekonomileri yapısal dönüşümlerini tamamlayamadıkları için kırılgan bir yapıya sahiptir. Ayrıca bu ülkelerde büyümenin finansmanını sağlayacak faktör olan sermaye de yeterli düzeyde değildir. Bütün bu etmenler, gelişmekte olan ülkeleri stratejik iktisat politikaları belirlemeye yöneltmektedir. Gelişmekte olan ülkeler ise bu doğrultuda…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Mayıs 2024 / Sayı: 377 I- GİRİŞ Gümrük vergileri, bir ülkenin bağımsızlığının önemli simgelerinden birisidir. Ülkeler, sınırları içerisindeki işletmeleri dış rekabete karşı korumak ve gelir elde etmek amacıyla gümrük vergisi salarlar. Tarihsel süreç içerisinde gümrük vergileri önemli bir değişim geçirmiştir. Merkantilizm akımının bir yansıması olarak doğan gümrük vergileri, başlangıçta ülke yönetimlerinin vergi gelirleri içerisinde önemli bir yere sahipti. Ancak küreselleşme ve serbest ticaret sisteminin yarattığı ortam, günümüzde gümrük vergilerinin etkinliğini azaltmaktadır. Küreselleşme akımının etkisiyle ülke yönetimleri, serbest ticaret anlaşmalarına katılmaya ve ürünlerin serbest dolaşımının kolaylaştırılmasına razı olmaktadır. Diğer yandan ülkeler, yerli üreticileri korumak amacıyla dolaylı koruma…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Nisan 2024 / Sayı: 376 I- GİRİŞ İşletmeler, muhasebenin temel kavramlarından olan süreklilik gereğince sonsuz bir ömre sahiptir. İşletmeler sınırsız ömürleri boyunca kimi zaman kâr ederlerken kimi zaman faaliyetleri zararla sonuçlanabilir. Modern vergi sistemlerinde vergi idareleri, bir mükellefin bir ticari faaliyetini gerçekleştirmek için yüklendiği giderlerin, elde edilen kazançtan indirilmesine cevaz vermektedir. Nihayetinde mükellef, süreklilik ilkesi gereğince bir faaliyette bulunacak ve bu faaliyet nedeniyle de bazı giderlere katlanacaktır. İşletmelerin, ticari faaliyetlerini gerçekleştirme noktasında katlandıkları temel girdilerden birisi ise hiç şüphe yok ki, finansman giderleridir. İşletmeler, sahip oldukların kaynakların yetersizliği nedeniyle çoğu zaman gerek kısa vadeli gerekse de…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Kasım 2023 / Sayı: 371 I- GİRİŞ Vergi uyumu kavramı, vergilemede iktisadilik kavramının önemli bir yansımasıdır. Vergilemede iktisadilik ilkesine göre, vergi idaresi en az harcama ile en fazla vergi gelirini elde etmelidir. Ancak vergi idaresinin, vergi gelirlerinde etkinliği sağlamasının önünde birtakım engeller vardır. Bahsedilen engellerin belki de başında ise mükelleflerin vergisel yükümlülüklerini eksiksiz ve zamanında yerine getirme noktasındaki istekleri gelmektedir. Vergi uyumunun psikolojik yönü ağır basan bir yapısı vardır. Vergi idaresinin benimsediği politikalara karşı direnç geliştiren bir toplumda vergi uyumu doğal olarak düşüktür. Politika yapıcılar, kamusal mal ve hizmetlerin ana finansman kaynağı olan vergi gelirlerini…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Ekim 2023 / Sayı: 370 I- GİRİŞ 1980’li yıllardan itibaren tüm dünyayı etkisi altına alan Neo-Liberal düşünce, dünya ekonomilerinde köklü değişimlere yol açmıştır. Özellikle dışa kapalı, ithal ikameci sanayileşme stratejisini benimseyen gelişmekte olan ülkeler, hükümet değişimleri kanalıyla Neo-Liberal akıma maruz kalmışlardır. Böylece dışa açık, sermaye hareketlerinin önünde engelin olmadığı küresel ekonomiler meydana gelmeye başlamıştır. Durum böyle olmasına karşın, henüz yapısal dönüşümünü tam olarak gerçekleştirememiş gelişmekte olan ülke ekonomileri bu hızlı dışa açılma hareketinden olumsuz etkilenmişlerdir. Dış açık sorunu ile baş başa kalan bu ülkeler, ülke içinde kıt bir yapıda olan dövizi azamileştirmek adına…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Eylül 2023 / Sayı: 369 I- GİRİŞ Ticaret sisteminin tarihsel geçmişi incelendiğinde insanların bir arada yaşamaya başlamasıyla paralellik gösterdiği görülecektir. İnsan yaşamında meydana gelen köktenci değişiklikler, kaçınılmaz olarak ticaret usullerini de etkilemiştir, etkilemeye de devam etmektedir. Günümüz ticaret sisteminde ise iktisadi değerin mülkiyet hakkına sahip olmaktan ziyade, kullanma hakkına sahip olmak esastır. Bu anlayışın bir yansıması olarak ortaya çıkan finansal kiralama sözleşmeleri ise işletmelerin büyük meblağlı yatırımlarını gerçekleştirmesine yardımcı olmaktadır. Leasing olarak da bilinen finansal kiralama sözleşmeleri, bilhassa kaynak gereksinimi duyan şirketlerin öz kaynaklarını kullanmak suretiyle iktisadi bir değere malik olmanın mali yükünü ortadan kaldırmaktadır.…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Ağustos 2023 / Sayı: 368 I- GİRİŞ Katma Değer Vergisi, tüketim üzerinden alınan dolaylı bir vergi türüdür. Verginin tahsili nedeniyle mali idarenin katlandığı maliyetin az olması nedeniyle ülke hazinelerinde toplam vergi gelirleri içerisinde önemli bir ağırlığa sahiptir. Katma Değer Vergisi genel nitelikli bir tüketim vergisidir. Bu nedenle KDV, emtiaların ve hizmetlerin fiyatlarının içerisine dahildir. Tüketim vergileri neredeyse tüm ülke ekonomilerinde yoğun bir şekilde salınmaktadır. Tüketim vergileri yapı itibariyle bireylerin harcanabilir gelirini tüketimde kullanmasını durumunda vergilemeyi amaç edinmiştir. Bu özelliğinden ötürü, bireysel gelir vergileri ile harcama vergileri birbirini tamamlamaktadır([1]). KDV genel olarak yayılı tüketim vergisidir. İmâl…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Temmuz 2023 / Sayı: 367 I- GİRİŞ Verginin tarihsel süreçteki seyrine bakıldığında insanlık tarihi ile paralellik gösterdiği görülecektir. İnsanların yerleşik hayata geçmesiyle bazı gereksinimlerin giderilmesi zorunluluğu doğmuştur. Bu ise merkezi otoritenin söz konusu ihtiyaçları gidermesi hususunda, fon ihtiyacını doğmasına yol açmıştır. Günümüz çağdaş vergi sistemleri oluşurken çeşitli sınıflandırmalar yapılmaktadır. Bu sınıflandırmalar verginin üzerinden alınan şeye göre olduğu gibi, verginin ödeyicisine göre de olabilmektedir. İlk sınıflandırmada vergi sistemi, gelir, harcama ve servet üzerinden alınan vergilerden oluşmaktadır. İkinci sınıflandırmada ise vergiler dolaylı ve dolaysız vergiler adını alabilmektedir. Çoğu zaman benimsenen vergi sistemi, ülkelerin gelişmişlik düzeyi…
Yazar: Yiğit YILDIZ* E-Yaklaşım / Haziran 2023 / Sayı: 366 I- GİRİŞ Çağdaş vergi sistemlerinde vergileme, gelir, harcama ve servet unsurları üzerinden yapılmaktadır. Türkiye’nin de üyesi olduğu OECD ülkelerinde de vergiler bu sınıflandırmaya göre salınmaktadır. Ülkemizdeki vergi sisteminde önem arz eden diğer bir ayrım ise dolaylı dolaysız vergi sınıflamasıdır. Bu doğrultuda dolaysız vergiler, mükellefinin önceden belirli olduğu ve verginin mükellefin iktisadi öğelerinden doğrudan doğruya tahsil edildiği, yansıtılması güç vergilerdir. Tam tersine dolaylı vergiler ise mükellefin önceden belirli olmadığı, buna bağlı olarak vergiyi ödeyen bir kişinin, ödediği vergiyi fiyat mekanizması yardımıyla farklı bir ekonomik karar birimine aktarabildiği vergilerdir. Bir…
